Σάββατο, 18 Νοεμβρίου 2017

«Ο πατέρας του Άμλετ»

Το πρώτο θεατρικό έργο 
του Μάνου Ελευθερίου 

 Με τον σημαντικότερο ήρωα της παγκόσμιας δραματουργίας, τον Άμλετ, και τα διλήμματα του για την ζωή και τον θάνατο, αναμετράται στο πρώτο του θεατρικό έργο ο κορυφαίος ποιητής Μάνος Ελευθερίου.
Ένας ηθοποιός μόνος πάνω στη σκηνή. Ένας δραματικός μονόλογος.
«Ο Πατέρας του Άμλετ» ανεβαίνει στο θέατρο Θησείον στου Ψυρρή.
Ο Χρήστος Χατζηπαναγιώτης ερμηνεύει και σκηνοθετεί ο Θοδωρής Γκόνης. Η παράσταση ανεβαίνει για 20 παραστάσεις, με έναρξη την 16η Οκτωβρίου.

 Ο συγγραφέας Μάνος Ελευθερίου σε ένα κείμενο του με αφορμή την παράσταση γράφει:

 «Μια πρώτη μορφή αυτού του κειμένου ενσωματώθηκε πριν από χρόνια σε κάποιο μυθιστόρημά μου. Ήταν ο μονόλογος ενός νέου συγγραφέα που βρισκόταν σε πολύ δύσκολη θέση και αντιμετώπιζε το θάνατό του με το να σκέπτεται την υπόθεση μερικών έργων του. Τα σκεπτόταν και τα διόρθωνε στο μυαλό του δίνοντας διορία στην επιβίωσή του, περιμένοντας τη σωτηρία του, για να ξεχνά την οδυνηρή θέση όπου βρισκόταν. 
Αμέσως μετά την έκδοση του μυθιστορήματος απομόνωσα αυτό το εμβόλιμο κείμενο και άρχιζε η δική μου πια περιπέτεια σβήνοντας και συμπληρώνοντας με σκοπό να γίνει ένας θεατρικός μονόλογος. Το τί κατόρθωσα είναι άλλη υπόθεση και άλλος μονόλογος.
 
Φυσικά δεν είχα στο νου μου να “διορθώσω” το ποίημα του Θείου Ποιητή, όπως είναι πλέον της μόδας στα χρόνια μας. 
 Ένα μέρος από την υπόθεση μόνο έφερα στον τόπο μας -γιατί εδώ διαδραματίζεται- και μερικές λέξεις από τη σπουδαία μετάφραση, του Μιχ. Δαμηράλη, στην καθαρεύουσα του 19ου αιώνα.» 

Newsroom Αθήνα 9.84

Τρίτη, 14 Νοεμβρίου 2017

"Τα σμυρνέικα τραγούδια..."


ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΨΗΣ 
(1929- 13 Νοεμβρίου 2017)*


"Οι Ρωμιοί θα επιστρέψουν, το γράφει το Κοράνι..." προφητεύει ο ιμάμης της Προύσας πριν πέσει κάτω από το κουρμπάτσι του Κεμάλ.
Και πράγματι ένας Ρωμιός, ο Αλέξης, επιστρέφει κρυφά στην καμένη Σμύρνη αναζητώντας το νεανικό του έρωτα, τη Μιριάμ, η οποία, πιστεύοντας ότι την έχει απαρνηθεί, έχει τουρκέψει. Ανταμώνουν. Μα δε σμίγουν. O Καρίμ, ο οσμανλής άντρας της Μιριάμ, μη θέλοντας να σταθεί εμπόδιο στην ευτυχία τους, ρίχνεται στον γκρεμό.
Ο Αλέξης φεύγει κυνηγημένος για δεύτερη φορά και η Μιριάμ στήνει το δικό της μοναστήρι στην προμηθεϊκή γη της Καππαδοκίας. Ο μεγάλος διωγμός των χριστιανών της Ανατολίας, Ελλήνων και Αρμενίων, ξεσπάει και τότε εμφανίζεται ένας καινούριος κορυφαίος της ανθρώπινης τραγωδίας, ο νεαρός αξιωματικός του ιππικού Ισκεντέρ, γιος της Μιριάμ. Μέσα του έχει ξυπνήσει το ρωμέικο αίμα, μα δεν παύει να είναι και ένας πιστός οσμανλής, αφοσιωμένος στο καθήκον του.
Η τραγωδία κορυφώνεται στο ποτάμι του Έβρου, όταν Αλέξης και Ισκεντέρ σταυρώνουν τα ξίφη τους και σμίγουν το αίμα τους, καθώς σωριάζονται θανάσιμα τραυματισμένοι, ο ένας επάνω στον άλλον.
10 Νοεμβρίου 1938. Ανάκτορα Ντολμά Μπαχτσέ. Ο Κεμάλ Ατατούρκ, αφήνοντας μια τρομερή κραυγή από τον πόνο που του έσχιζε τα σωθικά, σωριάζεται νεκρός, νικημένος από την αρρώστια. Οι γιατροί τρέχουν και τον μεταφέρουν στον οντά του. Με δάκρυα στα μάτια ο καβάσης του μαζεύει από κάτω το βιβλίο που διάβαζε ο αρχηγός του.
Τίτλος του: "Το Αδικοχυμένο Αίμα δε Στεγνώνει Ποτέ".

*Ο Γιάννης Καψής, Σμυρνιός στην καταγωγή, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1929. Σπούδασε στην Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Για ένα μικρό διάστημα άσκησε τη δικηγορία, αλλά τελικά αφοσιώθηκε εξ ολοκλήρου στη δημοσιογραφία…

Παρασκευή, 10 Νοεμβρίου 2017

«Πόσο ακόμα θα ζήσεις, γιαγιά;»

'Αλκη Ζέη - Εκδ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 

Μία «εξομολόγηση» από τη συγγραφέα με τα βιβλία της οποίας έχουν μεγαλώσει γενιές και γενιές παιδιών. 

Ο τίτλος του βιβλίου είναι δανεισμένος από μια ερώτηση της εγγονής της Άλκης Ζέη, μία ερώτηση αφοπλιστική που τα περισσότερα εγγόνια κάνουν στις γιαγιάδες τους.
 Μία «εξομολόγηση» από τη συγγραφέα με τα βιβλία της οποίας έχουν μεγαλώσει γενιές και γενιές παιδιών απαντά στην παραπάνω ερώτηση αφηγούμενη 20 ιστορίες μέσα από τις οποίες ουσιαστικά αυτοβιογραφείται.
 Η οικογένειά της, όσα έζησε με το σύζυγό της εξόριστη στη Γαλλία επί Χούντας, τα παιδιά της, τα εγγόνια της, η καθημερινότητά της. Και επιπλέον η συγγραφή…
 Και όλα αυτά σε πρώτο πρόσωπο, δοσμένα γλυκά και με χιούμορ...

 «- Σου έφερα την εφημερίδα. Ανοίγω τα μάτια. Με πήρε, φαίνεται, ο ύπνος κάτω από τη γλυσίνα. Από πάνω μου στέκει ένα ψηλό πανέμορφο παλικάρι. Έχει ένα μικρό μούσι και πράσινα μάτια. Μοιάζει σαν να βγήκε από μυθιστόρημα του Σταντάλ. Είναι ο εγγονός μου ο Αντουάν. Πότε μεγάλωσε τόσο; - Απόψε έχει πανσέληνο, λέει. Κοιτάζω την εφημερίδα. Δευτέρα 7 Αυγούστου 2017. Τρομάζω. Πώς έφτασα ως εδώ. Είχα υποσχεθεί στα παιδιά δεκατρία χρόνια. Αν και μου φαινότανε πάρα πολλά... τότε.

Δευτέρα, 6 Νοεμβρίου 2017

«Τέλεψα το χρέος και φεύγω!»

Ν. Καζαντζάκης- «Αναφορά στο Γκρέκο» 


 «Μα τώρα το μεροκάματο τέλεψε, μαζεύω τα σύνεργά μου, ας έρθουν άλλοι σβώλοι χώματα να συνεχίσουν τον αγώνα, είμαστε, εμείς οι θνητοί, το τάγμα των αθανάτων, κόκκινο κοράλλι το αίμα μας, και χτίζουμε απάνω στην άβυσσο ένα νησί. 
 Χτίζεται ο Θεός, έβαλα κι εγώ το δικό μου κόκκινο πετραδάκι, μια στάλα αίμα, να τον στερεώσω, να μη χαθεί, να με στερεώσει, να μη χαθώ, έκαμα το χρέος μου…. 
Έχετε γεια! Απλώνω το χέρι, φουχτώνω το μάνταλο της γης, ν΄ανοίξω την πόρτα να φύγω, μα κοντοστέκουμε στο φωτεινό κατώφλι ακόμα λίγο, δύσκολο, δύσκολο πολύ, να ξεκολλήσουν τα μάτια, τ’αυτιά, τα σπλάχνα από τις πέτρες και τα χόρτα το κόσμου λες: 
 Είμαι χορτάτος, είμαι ήσυχος, δε θέλω πια τίποτα, τέλεψα το χρέος και φεύγω, μα η καρδιά πιάνεται από τις πέτρες κι από τα χόρτα, αντιστέκεται, παρακαλάει….. 
 “Στάσου ακόμα!» 

 Δεν γινόταν όμως να σταθεί κι «έφυγε »…σε μια κλινική στο Φράιμπουργκ της Γερμανίας στις 26 Οκτωβρίου του 1957. Ήθελε να θαφτεί στην γη του, στην Κρήτη, στο χώμα που τον γέννησε κι έτσι έκανε άλλο ένα μεγάλο ταξίδι, νεκρός πια…

 « Στάθηκε αψηλά», όπως γράφει ο ίδιος , « σε μια τάπια χορταριασμένη. Κοίταξε πέρα το πέλαο , χοχλακιαστό , κατάμπλαβο, να στραταλίζει στον ήλιο και να χαίρεται,πέρα, καταβορρά, κατά την Ελλάδα…» 

 Ένας απέριττος πέτρινος τάφος με ένα ξύλινο σταυρό και μια επιγραφή είναι ότι υπάρχει πάνω στον Προμαχώνα Μαρτινένγκο. Στη επιγραφή γράφει:

 « Δεν φοβάμαι τίποτα. Δεν ελπίζω τίποτα. 
Είμαι λέφτερος » 

 Από τότε έχουν περάσει 60 χρόνια …

 ΠΗΓΗ: http://www.cretalive.gr/

Τρίτη, 31 Οκτωβρίου 2017

Να έχεις ή να είσαι;

Τι έχει περισσότερη σημασία τελικά; 

 Αποσπάσματα από ένα βιβλίο που γράφτηκε το 1976 και όμως είναι πιο επίκαιρο από ποτέ. 

Μέσα στο πυρετό των διαβουλεύσεων και των ουρών στα ATM, όπου κρεμόμαστε από τα χείλη των πολιτικών στη προσπάθειά μας να αποκωδικοποιήσουμε το τι μέλλει γενέσθαι, καλό θα ήταν να κάνουμε μια στροφή στην ανθρώπινη φύση. Την ατομική και τη συλλογική

Από την Μυρτώ Μπεχράκη
Ψυχολόγο - Ψυχοθεραπεύτρια 

Το 1976, o Έριχ Φρομ (ψυχαναλυτής και φιλόσοφος) έγραψε το βιβλίο "Να Έχεις ή να Είσαι;" προκειμένου να παρακινήσει το αναγνωστικό κοινό προς μια κατεύθυνση λιγότερο υλική και περισσότερο ουσιαστική. Έτσι, στο άρθρο αυτό παρατίθενται αποσπάσματα του βιβλίου αυτού, για να "μάς δούμε"  με λίγο διαφορετικό μάτι…
 Το «έχειν»
Το έχειν φαίνεται μια φυσιολογική λειτουργία της ζωής: για να ζήσουμε πρέπει να έχουμε πράγματα. Ακόμα περισσότερο, αν έχουμε πράγματα για να μπορούμε να τα απολαμβάνουμε. Ποιες είναι οι πηγές της ιδιοκτησίας, δεν έχει καμία σημασία. Η αρχή είναι η ακόλουθη: πώς και από πού απέκτησα τη περιουσία ή το τι κάνω με αυτή, είναι κάτι που αφορά μόνο εμένα και κανένα άλλο. Στο βαθμό που δεν παραβαίνω το νόμο, το δικαίωμά μου αυτό είναι απεριόριστο και απόλυτο.

Παρασκευή, 27 Οκτωβρίου 2017

«Διαμαρτυρία Ελλήνων διανοουμένων

για την επίθεση κατά της Ελλάδος»

Εφημερίδα «Νέα Ελλάς»   
10 Νοεμβρίου 1940

 «Είναι δύο εβδομάδες τώρα, που ένα τελεσίγραφο μοναδικό στα διπλωματικά χρονικά των Αθηνών για το περιεχόμενον, την ώρα και τον τρόπο που το παρουσίασεν η Ιταλία κάλεσε την Ελλάδα να της παραδώση τα εδάφη της, να αρνηθή την ελευθερία της και να κατασπιλώση την τιμήν της. Οι Έλληνες δώσαμε στην ιταμή αυτή αξίωση της φασιστικής βίας, την απάντησι που επέβαλαν τριών χιλιάδων ετών παραδόσεις, χαραγμένες βαθιά στην ψυχή μας, αλλά και γραμμένες στην τελευταία γωνιά της ιερής γης, με το αίμα των μεγαλυτέρων ηρώων της ανθρώπινης ιστορίας. "
Και αυτή τη στιγμή κοντά στο ρεύμα του Θυάμιδος και στις χιονισμένες πλαγιές της Πίνδου και των Μακεδονικών βουνών πολεμούμε, τις περισσότερες φορές με τη λόγχη, αποφασισμένοι να νικήσουμε ή να αποθάνουμε μέχρις ενός. Σ’ αυτό τον άνισο σκληρότατο αλλά πεισματώδη αγώνα, που κάνει τον λυσσασμένο επιδρομέα να ξεσπάζη κατά των γυναικών, των γερόντων και των παιδιών, να καίη, να σκοτώνη, να ακρωτηριάζη, να διαμελίζη τους πληθυσμούς στις ανοχύρωτες και άμαχες πόλεις μας και στα ειρηνικά χωριά μας, έχουμε το αίσθημα ότι δεν υπερασπιζόμαστε δική μας μόνον υπόθεση: Ότι αγωνιζόμεθα για την σωτηρία όλων εκείνων των Υψηλών αξιών που αποτελούν τον πνευματικό και ηθικό πολιτισμό, την πολύτιμη παρακαταθήκη που κληροδότησαν στην ανθρωπότητα οι δοξασμένοι πρόγονοι και που σήμερα βλέπουμε να απειλούνται από το κύμα της βαρβαρότητος και της βίας. 
 "Ακριβώς αυτό το αίσθημα εμπνέει το θάρρος σε μας τους Έλληνες διανοουμένους, τους ανθρώπους του πνεύματος και της τέχνης, ν’ απευθυνθούμε στους αδελφούς μας όλου του Κόσμου και να ζητήσουμε όχι την υλική αλλά την ηθική βοήθεια τους. Ζητούμε την εισφορά των ψυχών, την επανάστασι των συνειδήσεων, το κήρυγμα, την άμεση επίδρασι, παντού όπου είναι δυνατόν, την άγρυπνη παρακολούθησι και την ενέργεια για ένα καινούργιο πνευματικό Μαραθώνα που θα απαλλάξει τα δυναστευόμενα Έθνη από τη φοβέρα της πιο μαύρης σκλαβιάς που γνώρισε ως τώρα ο κόσμος.» 

 Κωστής Παλαμάς, Σπύρος Μελάς, Άγγελος Σικελιανός, Γεώργιος Δροσίνης, Σωτήρης Σκίπης, Δημήτριος Μητρόπουλος, Κ. Δημητριάδης, Νικόλαος Βέης, Κ. Παρθένης, Ιωάννης Γρυπάρης, Γιάννης Βλαχογιάννης, Στρατής Μυριβήλης, Κώστας Ουράνης, Μιλτιάδης Μαλακάσης, Γρηγόριος Ξενόπουλος, Αλέξανδρος Φιλαδελφεύς, Αρίστος Καμπάνης.» 

 ΠΗΓΗ: http://www.in2life.gr/

Σάββατο, 21 Οκτωβρίου 2017

Η αναγκαιότητα της ανάγνωσης

Συγγραφέας: Νίκος Σιδέρης


Πόσο καλύτερος θα ήταν αυτός ο κόσμος αν διαβάζαμε;
Πόσο καλύτερες θα ήταν αυτές οι εποχές αν, απλά, διαβάζαμε;
Πόσο καλύτερος θα ήταν ο κόσμος αν κάθε παιδί είχε γνωριστεί με τον Τομ Σόγιερ, τον Χακλμπέρι Φιν, τη Χιονάτη, τον Μάγο του Οζ, την Αλίκη και τον Αίσωπο;
Πόσο καλύτερος θα ήταν ο κόσμος αν οι απανταχού «υπεύθυνοι» φανεροί ή σκιώδεις είχαν διαβάσει Πλάτωνα, Αριστοτέλη, Θουκυδίδη, Σενέκα, Οβίδιο, Σαίξπηρ, Μολιέρο, Όστεν, Μπέκετ, Φιτζέραλντ, Ντίκενς;
Πόσο καλύτερος θα ήταν ο κόσμος αν δικηγόροι, υδραυλικοί, ταξιτζήδες, γιατροί, αγρότες, καθηγητές, δημοσιογράφοι, αν όλοι μας διαβάζαμε κλασική λογοτεχνία;

Η ανάγνωση είναι αέναη και έχει το βλέμμα της στραμμένο στο διηνεκές. Κάθε ανάγνωση γίνεται φορτίο που το κουβαλάει ο αναγνώστης μέσα του για πάντα. Συνειδητά ή όχι, ο αναγνώστης θα ανατρέξει πολλές φορές σε ένα βιβλίο που διάβασε πριν από χρόνια, έστω και αν σήμερα βρίσκεται παρατημένο σε κάποια βιβλιοθήκη.
Και αν ακόμα ένα πέπλο σκόνης τυλίγει το βιβλίο και οι σελίδες του κιτρινίζουν αργά και απρόθυμα, η ανάγνωση για τον αναγνώστη είναι ιερή σπορά. Όταν ολοκληρωθεί η ανάγνωση, ο σπόρος είναι ήδη φυτεμένος βαθιά στο είναι του αναγνώστη και η περίοδος του θέρους θα διαρκέσει για το υπόλοιπο της ζωής του.
 Η ανάγνωση μοιάζει με τη φλόγα που ανά πάσα στιγμή μπορεί να εξελιχθεί σε πυρκαγιά.
Κάθε ανάγνωση αφήνει ένα στίγμα, μια ουλή στην προσωπικότητα του αναγνώστη.

Ας έρθει, λοιπόν, ορμητική και αδυσώπητη η ερώτηση:
«Μπορεί η ανάγνωση να αλλάξει τον κόσμο;» 

 Ένα «ναι» ως απάντηση αρκεί για να χαρακτηριστείς γραφικός ή ηπιότερα ως ρομαντικός.
Ας είναι…
 Ναι ! 

ΠΗΓΗ: https://siderisbooks.gr/

BookSyros: Το βιβλίο του Νίκου Σιδέρη
Η αναγκαιότητα της ανάγνωσης"
κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΜΙΧΑΛΗ ΣΙΔΕΡΗ