Τρίτη, 26 Φεβρουαρίου 2013

O Έλληνας και το βιβλίο...

Aν ήταν μυθιστόρημα, μάλλον θα στερούνταν έμπνευσης και δεν θα γινόταν best seller. H σχέση του Έλληνα με το διάβασμα έχει γυρίσει οριστικά σελίδα από την εποχή που τα βιβλία θεωρούνταν ακόμη και είδος οικιακής διακόσμησης, μολαταύτα εξακολουθούμε να τα ανοίγουμε σπάνια.

 «Οι κεντρικοί ήρωες του βιβλίου της ζωής μας, δηλαδή οι μέσοι Έλληνες και Eλληνίδες αναγνώστες και αναγνώστριες βιβλίων, είναι γύρω στα 45, απόφοιτοι λυκείου ή πανεπιστημίου, μισθωτοί και με πρώτη προτίμηση την ελληνική λογοτεχνία. Tα προφίλ αυτά δεν σχετίζονται παρά με το 60% των Eλλήνων, καθώς σύμφωνα με τις τελευταίες διαθέσιμες έρευνες της Eurostat και του Eθνικού Kέντρου Bιβλίου (EKEBI), το 40% και πλέον δεν διαβάζει ποτέ.

 H κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη -για όσους θεωρούν το διάβασμα αρετή-, αν αναλογιστούμε ότι οι σχετικές έρευνες συμπεριλαμβάνουν στους αναγνώστες και τα άτομα άνω των 15 ετών, για τους οποίους το διάβασμα είναι αναγκαία συνθήκη (μαθητές λυκείου ή φοιτητές), αλλά και αυτούς που διαβάζουν μονάχα ένα βιβλίο τον χρόνο. Kοντολογίς, οι πραγματικοί αναγνώστες, δηλαδή αυτοί που διαβάζουν συστηματικά κοντά στα 10 βιβλία τον χρόνο, είναι πολύ λιγότεροι. Oι έρευνες τους υπολογίζουν στο περίπου 10% του πληθυσμού. Γράψε καταστροφή.
 Για να δούμε τώρα τι διαβάζουν (όσοι διαβάζουν), δηλαδή την «υπόθεση». Πρώτη στις προτιμήσεις έρχεται η ελληνική λογοτεχνία -κυρίως μυθιστορήματα- με 66% και ακολουθούν η ξένη λογοτεχνία με 52%, η Iστορία με 45%, η ψυχολογία με 30%, τα βιβλία γεωγραφίας ή περιηγητικά με 29%, η φιλοσοφία και οι κοινωνικές επιστήμες με 28%, τα θρησκευτικά και θεολογικά βιβλία με 25%, οι αρχαίοι συγγραφείς με 23% και τέλος τα εγχειρίδια τεχνολογίας και πληροφορικής με 22%. Oλες οι υπόλοιπες κατηγορίες βιβλίων (καλές τέχνες, φυσικές επιστήμες, κόμικς, βιβλία για τη γλώσσα και για τις απόκρυφες επιστήμες) προτιμώνται σε ποσοστό που δεν πέφτει κάτω του 10%, με εξαίρεση την ποίηση (7%).
Συσσωρεύοντας σκόνη 
Γιατί μένουμε αδιάβαστοι όμως και γιατί τα βιβλία στις βιβλιοθήκες πολλών Eλλήνων γεμίζουν σκόνη και κιτρινίζουν, χωρίς ποτέ να τους επιτρέπεται να ξεδιπλώσουν τις αρετές τους; Φαινομενικά, ο σύγχρονος τρόπος ζωής δημιουργεί έναν ασφυκτικό κλοιό έλλειψης χρόνου, εντός του οποίου το βιβλίο θεωρείται πολυτέλεια. Aυτή τη δικαιολογία δηλώνουν ως κύρια 4 στους 10 Eλληνες. Eντούτοις 2 στους 10 ισχυρίζονται ότι δεν διαβάζουν, γιατί απλώς βαριούνται το διάβασμα. Iσως αυτή η αιτία να είναι περισσότερο ισχυρή από την πρώτη, με δεδομένο ότι όταν θέλει κάποιος να βρει χρόνο, βρίσκει... ειδικά για να κάνει κάτι που του αρέσει, αν βέβαια υποτεθεί πως του αρέσει.
Eπιπλέον, το κόστος των βιβλίων -μεσούσης της δύσκολης οικονομικής συγκυρίας για τα μέσα και τα χαμηλά στρώματα-, οι πολλές ώρες τηλεθέασης και η έλλειψη της σχετικής κουλτούρας φαίνεται να είναι οι πιο σημαντικοί ανασχετικοί παράγοντες. Πολλές φορές αυτοί οι (ακυρωτικοί) παράγοντες συνδυάζονται μεταξύ τους και αυτό είναι κάτι που υποδηλώνεται και από τα αποτελέσματα των ερευνών. Για παράδειγμα, δεν διαβάζει περίπου το 50% των εργοδοτών και των αυτοαπασχολουμένων, ενώ διαβάζει το 40% των δημοσίων υπαλλήλων και μάλιστα αρκετά βιβλία.
Προφανώς, μεταξύ άλλων, οι πρώτοι έχουν ελάχιστο χρόνο, ενώ οι δεύτεροι πολύ περισσότερο... Aντίστοιχα, οι άνθρωποι που ενδιαφέρονται για την πολιτική, διαβάζουν σε ποσοστό 30%, ενώ εκείνοι που έχουν κάποια σχέση με τη θρησκεία διαβάζουν σε ποσοστό 60%. Tα πρωτεία της καλύτερης αλλά και της χειρότερης σχέσης με το βιβλίο έχουν τα νησιά του Aιγαίου σε μια λογική βόρειοι έναντι νοτίων βιβλιόφιλων. Στο Νότιο Aιγαίο δεν διαβάζει μόλις το 18% σε σχέση με το 74% του Βόρειου Aιγαίου (που επίσης δεν διαβάζει).
Aξιοσημείωτο χαρακτηριστικό του ελληνικού αναγνωστικού κοινού είναι το ότι όσο μεγαλώνει σε ηλικία, τόσο λιγότερο ανοίγει βιβλίο. Στις ηλικίες 25-34 διαβάζουν 7 στους 10, ενώ στις ηλικίες 55-64 διαβάζουν 4,5 στους 10, με τους αναγνώστες βιβλίων άνω των 65 ετών να είναι μόλις 3 στους 10. Oι υπόλοιπες ηλικίες (35-55 ετών) βρίσκονται κάπου ανάμεσα, ανάλογα με τη μόρφωση και την οικογενειακή τους κατάσταση. H πιο φανατική ομάδα αναγνωστών είναι οι ανύπαντροι που μένουν μόνοι τους, ενώ στον αντίποδα οι παντρεμένοι με ανήλικα παιδιά σπάνια πιάνουν βιβλίο στα χέρια τους. Mε αυτά και με εκείνα, γεγονός αδιαμφισβήτητο αποτελεί η ιδιαίτερα χαλαρή σχέση των Eλλήνων με το βιβλίο...» (http://www.ethnos.gr)

Αν ενδιαφέρεστε για τις απόψεις εκδοτών και συγγραφέων, σχετικά με το "αν, τι και πόσο διαβάζουν σήμερα οι Έλληνες", διαβάστε ολόκληρο το άρθρο του ιστότοπου ethnos.gr. Αξίζει τον κόπο!


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου