«Η μικρή αλφάβητος»

Του Θοδωρή Γκόνη (Για το https://diastixo.gr/)

«Μέσα στη μεγάλη αλφάβητο χωράει εκατό και χίλιες φορές η μικρή, η δική σου, η αδέξια προσωπική οικογενειακή αλφάβητος, αυτή που σε κάνει να ξεχωρίζεις κάπως στο περπάτημα και στην αναπνοή, στον τρόπο που καταπίνεις το σάλιο σου, γράφεις, προσπαθείς, σημαδεύεις, αντιγράφεις το πουλάκι εκείνο που κάθεται στο κλαδί έξω από το παράθυρό σου και σου υπαγορεύει τα σωστά, σου διορθώνει τα λάθη τα ορθογραφικά και τα συντακτικά, ζευγαρώνει με τη γλώσσα σου και σου γεννάει τα αυγά, κλωσάει τις ιστορίες σου.

Μερικές φορές πετάει πιο ψηλά, πιο πέρα και πιάνεται και στέκεται στα σύρματα τα ηλεκτροφόρα αυτά της υψηλής τάσης κινδυνεύοντας, ρισκάροντας για σένα μήπως και βρεις τη σύνδεση, την επαφή, το ρεύμα να σε διαπεράσει, να σε ξυπνήσει, να καταφέρεις επιτέλους να γράψεις εκείνα που υποσχέθηκες, αυτά που σου εμπιστεύθηκαν από το πρώτο γάλα και που τους έταξες, αυτά που οφείλεις και χρωστάς διπλά και τρίδιπλα, σε όλους αυτούς που λείπουν, που έχουν φύγει, μιλάει τα λόγια τους, σφυρίζει τους σκοπούς τους, τις σπασμένες κουβέντες, εκείνες που προσπαθείς μάταια να συναρμολογήσεις, να θυμηθείς, να διαβάσεις και να αποκρυπτογραφήσεις μέσα στον ύπνο και στον ξύπνιο σου, μέσα στο παραμιλητό σου, όλα αυτά που ξέχασες, τραγουδάει το παράπονό τους, τους καημούς που άφησαν πίσω, τις υποχρεώσεις, τα χρέη, τις παραγγελίες, τα ταξίδια που δεν πρόλαβαν, που δεν χάρηκαν, τους λαχνούς, τα λαχεία που αγόρασαν, την τύχη τους που έπαιξαν στα ζάρια, τα παλάτια που ονειρευτήκαν, όλα αυτά που πόνταραν επάνω σου.

Και κάποιες άλλες φορές φεύγει, πετάει, χάνεται, ανεβαίνει κατακόρυφα, αλλάζει χρώμα και φτερό, δανείζεται το μάτι του διαβόλου, εκσφενδονίζεται σε ύψη απύθμενα, πλέει μέσα σε ολόλαμπρο φως, γίνεται μαύρο άστρο, μεταμορφώνεται σε γεράκι τρομερό αρπαχτικό και δεν σε αφήνει ούτε στιγμή από το μάτι του, σε βλέπει, σε καρφώνει, σε παρακολουθεί, ανοίγει τα φτερά του διάπλατα, ζυγίζεται, μετεωρίζεται και πέφτει σαν βολίδα επάνω σου, δεν προλαβαίνεις να παραμερίσεις και κρέμεσαι από τα αιματοβαμμένα νύχια του μαζί με το φτωχό το αλφαβητάρι σου και ούτε που ξέρεις σε ποιο γκρεμό θα γκρεμοτσακιστείς μαζί του.»

 ΠΗΓΗ: https://diastixo.gr/epikaira/mikri-perioxi/15169-alfavitos

«Lockdown»

Το 2005, ο Σκωτσέζος συγγραφέας Peter May έγραψε ένα θρίλερ πανδημίας που οι εκδότες απέρριψαν. Τώρα, 15 χρόνια αργότερα, έσπευσαν να εκδώσουν το «Lockdown».

 Ο May χρησιμοποίησε βρετανικά και αμερικανικά ντοκουμέντα του 2002 ετοιμότητας για περίπτωση πανδημίας ώστε να κάνει το μυθιστόρημά του όσο το δυνατόν ρεαλιστικό.

«Την εποχή που έγραφα το βιβλίο, οι προγνώσεις των επιστημόνων έκαναν λόγο για το ότι η νόσος των πτηνών θα ήταν η επόμενη πανδημία» εξήγησε, μιλώντας στο CNN, ο May.

«Ήταν κάτι πολύ, πολύ τρομακτικό και μια πραγματική πιθανότητα και, κατά συνέπεια, έκανα μεγάλη έρευνα όταν μου ήρθε η ιδέα. Τι θα συνέβαινε αν αυτή η πανδημία ξεκινούσε από το Λονδίνο; Τι θα μπορούσε να συμβεί αν σε μια τέτοια πόλη έμπαινε καθολικό λουκέτο;»

Χρόνια πριν, οι εκδότες τού επέστρεψαν το μυθιστόρημα ως «εξαιρετικά μη ρεαλιστικό και παράλογο», όπως ανέφερε ο σεναριογράφος που είχε γίνει συγγραφέας.

Και το «κλείδωσε στο ντουλάπι», ξέχασε ακόμη και την ύπαρξή του, έως ότου ένας θαυμαστής του τον ρώτησε στο Twitter γιατί δεν γράφει ένα μυθιστόρημα με σκηνικό μια πανδημία.

«Για λίγο, κοντοστάθηκα. Μετά συνειδητοποίησα ότι το είχα κάνει. Μίλησα στον εκδότη μου γι’ αυτό, κι έπεσε απ’ την καρέκλα του. Το διάβασε όλο σε ένα βράδυ και το επόμενο πρωί είπε:» Αυτό είναι φανταστικό. Πρέπει να το εκδώσουμε αυτό, τώρα»».

.

Ο 68χρονος συγγραφέας ανήκει στην ευάλωτη ηλικιακή ομάδα και είναι ένθερμος υποστηρικτής αυστηρών μέτρων επιβολής κοινωνικής αποστασιοποίησης. Ωστόσο, έχει «φρικάρει υπερβολικά» με το πόσο ανατριχιαστικά μοιάζει το βιβλίο με τη ζωή σήμερα.

«Όταν το διάβασα για πρώτη φορά από τότε που το είχα γράψει, σοκαρίστηκα με το πόσο τρομακτικά ακριβές ήταν. Οι καθημερινές λεπτομέρειες για το πώς συνεχίζεις τη ζωή σου, το πώς δουλεύει το «λουκέτο», να απαγορεύεται ο κόσμος να βγει από το σπίτι του. Είναι ακριβές, σε βαθμό που φοβίζει» είπε…

 

ΠΗΓΗ: https://www.in.gr/

«Στα ηπειρώτικα κατσάβραχα …»

 

Απόσπασμα από το βιβλίο του Ν. Καζαντζάκη 

«Οι αδερφοφάδες» -  Εκδ. ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

 «…Ακούμπησε το πηγούνι του στο χοντρό ραβδί του ο παπα-Γιάνναρος κι ανέβηκαν οι μεγάλες θύμησες, φούσκωσε η καρδιά του… Χτυπούσε το κλουβί της να φύγει. Πώς ξαφνικά, τώρα και λίγα χρόνια, είχαν γεμίσει ετούτα τα βουνά φαντάρους κι ευζωνάκια, τι γιουρούσι ήταν εκείνο, τι φωνές, τι χαρές, τι συνέπαρμα θεϊκό, πώς ο θάνατος είχε κατατροπωθεί κι εξευτελιστεί από την ψυχή του ανθρώπου! Κι η Παναγιά, όχι πια μαυροφορεμένη, χαροκαμένη μάνα, παρά στρατεμένη κι αυτή, φορώντας το ηπειρώτικο χοντρόμαλλο ζιπούνι και στα πόδια χωριάτικες μενεξελιές κάλτσες και μ’ ένα μάλλινο σκούφο αψηλό, πολεμικό, σαν περικεφαλαία στα ξέπλεκα ψαρά μαλλιά της, πήγαινε μπροστά από τα ρωμέικα φουσάτα και χούγιαζε, κοιτάζοντας καταβορρά, κατά τους Άγιους Σαράντα και τον Αυλώνα! Τη νύχτα, μέσα στα ονείρατα του φαντάρου, τη μέρα, μέσα στον ήλιο και στα χιόνια, έτρεχε, φώναζε, δρασκέλιζε τα βουνά, κουβαλούσε τα κανόνια στη ράχη της, μοίραζε την κουραμάνα στους στρατιώτες και κρατούσε ένα μεγάλο αστέρευτο σταμνί δροσάτο νερό και τους πότιζε. Και μια φορά, ένα δειλινό, την είδε ετούτος ο παπάς, πριν ακόμα σκολάσει η μάχη, την είδε με τα μάτια του, να κρατάει απλωτά στην αγκαλιά της ένα λαβωμένο φαντάρο, βροχή οι οβίδες γύρα της κι αυτή δρασκελούσε τις μπροστοφυλακές κι έγερνε τρυφερά απάνω στο πληγωμένο αγόρι και του χαμογελούσε.

Μιαν άλλη μέρα, καταμεσήμερα, είδε ο παπα-Γιάνναρος τον πρωτολεβέντη της Ελλάδας, τον Άι-Γιώργη, στο άσπρο του άλογο, έτρεχε, τρικύμιζαν τα ξανθά μαλλιά του στον άνεμο και στα καπούλια του αλόγου του κάθουνταν και τον κερνούσε από χρυσό μπρίκι μια κοπέλα μελαχρινή, μεγαλομάτα –η Ελλάδα.

Τώρα, να, είχε σκοτώσει το θεριό ο ξανθός καβαλάρης, έσταζε το κοντάρι του ακόμα μαύρο αίμα κι είχε αρπάξει την αθάνατη βασιλοπούλα, τη θρόνιασε στα καπούλια του αλόγου του και την πήγαινε κι αυτός καταβορρά, κατά τους Άγιους Σαράντα και τον Αυλώνα.

Όλα η ορατή κι αόρατη Ελλάδα είχαν ανέβει αδερφωμένες στα ηπειρώτικα ετούτα κατσάβραχα, ψυχή και κορμί είχαν γίνει ένα κι από θάμα σε θάμα, από βουνό σε βουνό, κυνηγούσαν τον πίβουλο ξενομπάτη και λευτέρωσαν τ’ άγια χώματα…

-Όλη δόξα κι όλη χάρη είσαι, κακομοίρα Ελλάδα, φώναξε ο παπα-Γιάνναρος, από τη φτέρνα ως την κορφή όλο ψυχή. Δεν πρέπει να χαθείς, όχι, δε θα σε αφήσουμε εμείς να χαθείς, μάνα!»

«Γυναίκες της αναμονής»

Μάρω Βαμβουνάκη – Εκδ/ ΨΥΧΟΓΙΟΣ

«Τότε, σε εκείνες τις ηλικίες μας, οι αγάπες και τα ζευγαρώματα ήταν στο κέντρο της έγνοιας μας. Πάντα είναι έτσι δηλαδή, μόνο που αρκετοί αρνιούνται να το ομολογήσουν. Ίσως επειδή παραδόθηκαν, στο μεταξύ, σε άλλου είδους πάθη: καριέρας, οικονομικά, πολιτικά, κομματικά, καλλιτεχνικά, γονεϊκά, αθλητικά, όμως πρόκειται για υποκατάστατα. Η βασική ανάγκη για ένωση προσώπου με πρόσωπο είναι εκεί, από πίσω τους, και τα φλογίζει σε βαθμό δυνατού πόθου. Ανικανοποίητου βέβαια αφού πρόκειται για υποκατάστατα».

Απόσπασμα από το κεφάλαιο «Στην ασφάλεια της αποτυχίας» τούτου του βιβλίου.
Γιατί δυστυχώς συμβαίνει να είμαστε πλάσματα γεμάτα φόβους και ψιλοδουλεμένες άμυνες. Φοβόμαστε ακόμα και την αληθινή χαρά, την ευτυχία και, ίσως περισσότερο, τη βαθιά αγάπη.
Για διάφορους λόγους τις αποφεύγουμε και βάζουμε στη θέση τους στόχους και επιλογές που νιώθουμε ότι ελέγχουμε καλύτερα. Κρύβει όμως μεγάλη θλίψη και κατάθλιψη η αποφυγή της αυθεντικής, της ζωντανής ζωής.

(Διαβάστε τις πρώτες σελίδες του βιβλίου ΕΔΩ !)

Νόμπελ Λογοτεχνίας 2020

Στην Αμερικανίδα ποιήτρια Louise Glück απονεμήθηκε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2020. Δύο χρόνια μετά την Πολωνή Όλγκα Τοκάρτσουκ, η Louise Glück είναι η 16η γυναίκα που τιμάται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, το οποίο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 10 εκατ. κορωνών Σουηδίας (958.000 ευρώ).

H Louise Glück γεννήθηκε το 1943 στη Νέα Υόρκη και ζει στο Κέμπριτζ της Μασαχουσέτης. Είναι γνωστή και ως η «σκοτεινή» ποιήτρια για τη ροπή της σε θέματα γύρω από το τραύμα, την απώλεια και τη θλίψη.

Το 1992 της απονεμήθηκε το βραβείο Πούλιτζερ για τη συλλογή της «The Wild Iris» και το 1999 το βραβείο Μπόλινγκεν του Πανεπιστημίου του Γέιλ για τη συλλογή της «Vita Nova». Το 2003 χρίσθηκε 12η «Poet Laureate» των ΗΠΑ, ένας εξαιρετικά τιμητικός τίτλος. Το 2014 της απονεμήθηκε το αμερικανικό «Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Ποίησης» για τη συλλογή της «Faithful and Virtuous Night», ενώ το 2016, ο Μπαράκ Ομπάμα της απένειμε το ανώτατο παράσημο των ΗΠΑ για τους εκπροσώπους των Τεχνών και των Γραμμάτων.

Σε αρκετά ποιήματά της, άντλησε τα θέματά της από την ελληνική μυθολογία. Μεταξύ άλλων, έχει γράψει για τον Αχιλλέα και τον Πάτροκλο, τον Αδη και την Περσεφόνη, την Κίρκη, τον Οδυσσέα και την Πηνελόπη.

Σε ένα από τα πιο δημοφιλή της ποιήματα, με τίτλο «Νόστος», περιλαμβάνεται και ένας από τους πιο γνωστούς της στίχους: «Μια φορά κοιτάμε τον κόσμο, όταν είμαστε παιδιά. Τα υπόλοιπα είναι μνήμη». Η παιδική ηλικία και η οικογενειακή ζωή, η στενή σχέση ανάμεσα στους γονείς και τους αδελφούς και τις αδελφές αποτελούν κεντρική θεματική στο έργο της. 

Ποιήματα της  Louise Glück, μεταφρασμένα από τη Δήμητρα Κωτούλα και τον George Le Nonce έχουν δημοσιευθεί στα περιοδικά Ποίηση και Ποιητική. 

Στην Ελλάδα, η φετινή νομπελίστρια ανήκει  από την άνοιξη του 2020 στους συγγραφείς των Εκδόσεων Στερέωμα. Τα έργα της μεταφράζονται από τον Χάρη Βλαβιανό και τη Δήμητρα Κωτούλα και θα κυκλοφορήσουν σύντομα. 

«Πηγή: https://www.athensvoice.gr/culture/book/

5 Οκτωβρίου: Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών

Με αφορμή την ημέρα που είναι αφιερωμένη στους εκπαιδευτικούς δημοσιεύουμε το συγκινητικό γράμμα του Αλμπέρ Καμύ, μόλις κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1957, στον δάσκαλο του, χωρίς τον οποίο δε θα γινόταν σπουδαίος συγγραφέας και δε θα είχε καταφέρει να τιμηθεί με Νόμπελ.

Ο δάσκαλος του στο σχολείο ήταν εκείνος που ξεχώρισε το ταλέντο του και η διδασκαλία του υπήρξε καθοριστική για τη μετέπειτα ζωή του. Ο Καμύ δεν τον ξέχασε και έσπευσε να του γράψει λίγες ημέρες μετά τη βράβευση του.

Διαβάστε το γράμμα του στον δάσκαλο του:

 19 Νοεμβρίου 1957

 

Αγαπητέ Κύριε Ζερμέν

  Αφήνω την αναστάτωση που με περιτριγυρίζει αυτές τις μέρες να υποχωρήσει για λίγο, πριν σας μιλήσω από τα βάθη της καρδιάς μου. Μόλις μου δώσανε μια υπερβολικά μεγάλη τιμή, την οποία ούτε επιζητούσα ούτε επιδίωξα.

Αλλά όταν άκουσα την είδηση, η πρώτη μου σκέψη, μετά τη μητέρα μου, ήσασταν εσείς. Χωρίς εσάς, χωρίς το στοργικό χέρι που απλώσατε στο μικρό φτωχό παιδί που ήμουν, χωρίς τη διδασκαλία και το παράδειγμά σας, τίποτα απ’ όλα αυτά δε θα είχε συμβεί.

Δεν νομίζω ότι σημαίνει και πολλά αυτού του είδος η τιμή. Αλλά τουλάχιστον μου δίνει την ευκαιρία να σας πω τι υπήρξατε και ακόμα είστε για μένα, και για να σας διαβεβαιώσω πως οι προσπάθειές σας, η δουλειά σας, και η γενναιοδωρία που αφιερώσατε σε αυτήν, ακόμα επιζούν σε ένα από τα σχολιαρόπαιδά σας το οποίο, παρά τα χρόνια που πέρασαν, δεν έχει παύσει να είναι ο ευγνώμων μαθητής σας. Σας εναγκαλίζομαι με όλη μου την καρδιά.

Αλμπέρ Καμύ

 

ΠΗΓΗ: https://thecaller.gr/

«Το βιβλίο στην κρίση της πανδημίας»

 Αν το βιβλίο άντεξε ακόμα και όλο αυτό,

τότε μάλλον, μπορεί να αντέξει στα πάντα

 

(Γράφει η Αναστασία Τουρούτογλου  για το https://www.womantoc.gr/life)

Ένα ρητό λέει ότι αν μπεις στο σπίτι κάποιου και δεν δεις τουλάχιστον 20 βιβλία σε εμφανές σημείο, «τότε φύγε από εκεί μέσα όσο πιο γρήγορα μπορείς»! Από την άλλη, η J. K Rowling, δημιουργός του Χάρι Πότερ είχε πει κάποια στιγμή: «Τα μαγικά πράγματα δεν συμβαίνουν στον κόσμο του Χάρι Πότερ, τα μαγικά πράγματα συμβαίνουν μέσα σου κάθε φορά που διαβάζεις ένα καλό βιβλίο».

Δύο μήνες περάσαμε οι Έλληνες μέσα στα σπίτια μας, σε συνθήκες κοινωνικής απομόνωσης, αντιμέτωποι με κάτι που δεν πολυκαταλαβαίναμε τι είναι και τι μάς επιφυλλάσει για το μέλλον. Οι δρόμοι άδειασαν, η οικονομία έκλεισε, το βιβλίο, ένα όμορφο «είδος πολυτελείας», όπως σπεύδει να μου υπενθυμίσει η Ελένη Παπαγεωργίου, εκδότρια του Μεταίχμιου, υπήρξε ένα από τα πρώτα πράγματα που έμοιαζε να κινδυνεύει ανελέητα από αυτή τη νέα ύφεση της ελληνική αγοράς. Οι κυκλοφορίες, φυσικά, πάγωσαν, τα βιβλιοπωλεία έμειναν κλειστά από την τρίτη εβδομάδα του Μαρτίου και μετά, ένα κλίμα απαισιοδοξίας και απογοήτευσης κυρίευσε συγγραφείς και μεταφραστές που περίμεναν με ανυπομονησία να δουν τα βιβλία τους στα ράφια.

Είναι πολύ εύκολο και βολικό να ισχυριστείς ότι η ζωή πλέον έχει επιστρέψει στους κανονικούς της ρυθμούς, αλλά αυτό δεν μένει παρά να διαπιστωθεί στην πράξη. Υπάρχει όμως και η χαρούμενη πλευρά αυτής εδώ της ιστορίας, ένα αληθινό γεγονός που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Το βιβλίο έμεινε όρθιο απέναντι στην πανδημία του κορωνοϊού, κι αν έμεινε όρθιο απέναντι σε αυτό τότε, μάλλον, μπορεί να αντιμετωπίσει τα πάντα. Και εδώ έρχεται ακόμα μία φράση, αυτή τη φορά της Αμερικανίδας, βραβευμένης με Πούλιντζερ, Jhumpa Lahiri: «To καλό με τα βιβλία είναι ότι σου επιτρέπουν να μετακινείσαι χωρίς να κουνάς καν τα πόδια σου». Τίποτα πιο ταιριαστό για συνθήκες lockdown από αυτό.

 

ΠΗΓΗ: https://www.womantoc.gr/life