«Αρχηγοί»

Στις 26 Αυγούστου 1919- πέθανε ο Γεώργιος Σουρής, διαχρονικά επίκαιρος σατυρικός ποιητής, δημοσιογράφος κι εκδότης της εφημερίδας «Ο ΡΩΜΗΟΣ». Με αφορμή την επέτειο αυτή δημοσιεύουμε απόσπασμα από το κλασικό ποίημά του «Αρχηγοί». Άραγε, αν ζούσε σήμερα ο Σουρής, θα άλλαζε κάτι στους στίχους του ή θα τους άφηνε ίδιους κι απαράλλαχτους, αφού ο σύγχρονος «Ρωμηός» δεν άλλαξε  συνήθειες και νοοτροπία;

Τοῦ Διογένη πιάσετε ἀμέσως τὸ φανάρι,
κι᾿ ἐλᾶτε νὰ γυρέψουμε κανέναν ἀρχηγό·
ἀλλὰ καθένας μας, θαρρῶ, εἶν᾿ ἄξιος νὰ πάρῃ
τὴν ἀρχηγίαν κόμματος, ἀκόμη δὰ κι᾿ ἐγώ.
Γιὰ τὰ πρωτεῖα ξεψυχᾷ κάθε Ρῳμιὸς λεβέντης,
μόνον αὐτὸς πρωθυπουργός, μόνον αὐτὸς ἀφέντης.

Τί ἀρχηγῶν κατακλυσμός! ... κι οἱ ἕλληνες ἐκεῖνοι,
ποὺ τὸν καφφέ των βερεσὲ εἰς τὰ Χαυτεῖα πίνουν,
ἂν ἀρχηγίαν ἔξαφνα κανένας τοὺς προτείνῃ,
δὲν θὰ διστάσουν βέβαια καὶ Ἀρχηγοὶ νὰ γίνουν.
Κι᾿ αὐτὸς ὁ ἕσχατος Ρωμηὸς γιὰ ὅλα κάτι ξέρει,
ἕλληνος τράχηλος ποτὲ ζυγὸν δὲν ὑποφέρει.

Μᾶς λείπει ἕνας ἀρχηγός;... πενῆντα ξεφυτρόνουν,
τὸ ἕνα κόμμα χάνεται;... θὰ ἔβγουν ἄλλα δέκα·
ὅλοι γιὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ ἀρχηγοῦ μαλλόνουν,
κι᾿ ἴσως ἀργότερα μᾶς βγῇ ᾿ς τὴ μέση καὶ γυναῖκα.
Ἀλλὰ κι᾿ ἐγὼ ὁ ἀφανὴς τῶν Ἀθηνῶν πολίτης
ἐλπίζω πὼς καμμιὰ φορὰ θὰ γίνω Κυβερνήτης.

ΠΗΓΗ: http://users.uoa.gr/

Δέηση στην Παναγία…

 

              Κωστής Παλαμάς – «Η φλογέρα του βασιλιά»

 

…Παντάνασσα, Ελεούσα,

Γλυκοφιλούσα, Ακάθιστη, Γιάτρισσα, Πονολύτρα,

Παραμυθία, Περίβλεπτη, Πανάχραντη, Οδηγήτρα,

Αντιφωνήτρα, Τριχερούσα, Βαγγελίστρα, Λαύρα,

Γοργοεπήκοη, Αθηναία, Ρωμαία, Φανερωμένη,

Πύργε χρυσοπλοκώτατε, λιοσταλασμένε θρόνε!

Το ουράνιο τόξο ζώνη σου. Πιο διάπλατη, πιο πλούσια,

Πλημμύρισες τον ουρανό, σημάδι εσύ πιο μέγα.

Φορείς τον ήλιο φόρεμα, σκαμνί σου το φεγγάρι

Για ν΄ ακουμπάς τα πόδια σου, και γύρο στα μαλλιά σου

Στεφάνι δωδεκάστερο. Και δέρνουν τα πλευρά σου

Φτερούγια σαν του σταυραϊτού, με κείνα για να τρέχεις

Απ΄ της παράδεισος το φως στης κόλασης τη νύχτα.

Νίκος Καζαντζάκης: Αύγουστος…

("Αναφορά στον Γκρέκο" – Εκδ. ΔΙΟΠΤΡΑ )

 «Ο Αύγουστος ήταν για μένα, όταν ήμουν παιδί, κι είναι ακόμα, ο πιο αγαπημένος μου μήνας· αυτός φέρνει, μαθές, τα σταφύλια και τα σύκα, τα πεπόνια, τα καρπούζια· τον ονομάτισα  Άγιον Αύγουστο· αυτός ο προστάτης μου, έλεγα, σε αυτόν θα κάνω την προσευκή μου· όταν θέλω τίποτα, από αυτόν θα το ζητώ, κι αυτός θα το ζητήσει από το Θεό, κι ο Θεός θα μου το δώσει.

Και μια φορά πήρα νερομπογιές και τον ζωγράφισα: Έμοιαζε πολύ του παππού μου του χωριάτη· τα ίδια κόκκινα μάγουλα, το ίδιο φαρδύ χαμόγελο, μα ήταν ξυπόλυτος μέσα σ’ ένα πατητήρι και πατούσε σταφύλια, και τα πόδια του ως τα γόνατα κι ως πάνω στα μεριά τα ‘χα ζωγραφίσει κόκκινα από το μούστο· κι είχα στεφανώσει το κεφάλι του με κληματόφυλλα. Όμως κάτι του ‘λείπε· μα τι; Τον κοίταξα καλά καλά και του ‘βαλα δυο κέρατα στο κεφάλι, ανάμεσα στα κληματόφυλλα, γιατί το μαντίλι που φορούσε ο παππούς μου έκανε δεξά και ζερβά δυο μεγάλους κόμπους σαν κέρατα...»

 

 

«ΠΕΡΑ ΔΩΘΕ»

 Χριστίνα Πουλίδου – Εκδ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

 

«Ξερότοπος ήταν το νησί, τέσσερις χιλιάδες αριθµούσε, όταν η Χίος πριν την καταστροφή της αριθµούσε πάνω από εκατόν είκοσι χιλιάδες. Κι αν οι Χιώτες ήρθαν το ’22, το ’24 ήρθαν οι Ψαριανοί. Γέµισε τότε η παραλία καλύβες, πάνω από χίλιες απλώθηκαν στην αιµασιά. Οι άνθρωποι που κατέφυγαν εκείνα τα χρόνια στη Σύρο ταλαιπωρηµένοι ήταν, φτωχοί και δυστυχισµένοι, ωστόσο ήταν έντιµοι βιοπαλαιστές και δηµιουργικοί. Χωρίς πολλά λόγια, πήραν τη ζωή τους στα χέρια τους. Πρώτα βάφτισαν τον τόπο όπου εγκαταστάθηκαν Ερµούπολη και µετά τον έφτιαξαν πόλη…»

Η οικογένεια Χωρέµη, ξεριζωµένη από τη γενέτειρά της τη Χίο, για να γλιτώσει από τη σφαγή του 1822, ξαναχτίζει µε επιµονή και πίστη στην πρόοδο τη ζωή της στη Σύρο, όπου στη διάρκεια των χρόνων συγκεντρώνονται πρόσφυγες και κατατρεγµένοι από διάφορες περιοχές της Μεσογείου. Οι οικονοµικές δραστηριότητες της οικογένειας συνδέονται µε τη ραγδαία ανάπτυξη της Ερµούπουλης και την ανάδειξή της σε εµπορικό και ακτοπλοϊκό κέντρο στα µέσα του 19ου αιώνα.

Μια πανοραµική αποτύπωση της ανόδου και της πτώσης µιας πόλης και ενός νησιού, που γίνεται χωνευτήρι διαφορετικών εθνοτικών οµάδων. Ένα συναρπαστικό µυθιστόρηµα για το πώς οι µυλόπετρες της ιστορίας διαµορφώνουν την πορεία µιας οικογένειας.

Μάνος Ελευθερίου: 1938-2018

Ο ΠΟΙΗΤΗΣ

 Δεν είσαι συ το αίμα της φωτιάς 

 εσύ που ανοίγεις τη πληγή

 με το μαχαίρι την αυγή 

Ο ποιητής είναι παράθυρο ανοιχτό 

 στην εξουσία των καιρών 

 κι έχει τη μνήμη των νεκρών. 

Μιλά τη γλώσσα του Θεού 

 με τη φωνή του κεραυνού. 

 Μιλά τη γλώσσα του Θεού 

 κι έχει τα μάτια του παντού. 

 Δεν είσαι εσύ αυτός που με κρατά 

 με δυο μαχαίρια σταυρωτά 

 κι έχει στους ώμους του πουλιά. 

Ο ποιητής φοράει τον ήλιο στα μαλλιά 

 κι ανήκει χώρια καθενός 

 θάλασσα είναι κι ουρανός. 

Μιλά τη γλώσσα του Θεού 

 με τη φωνή του κεραυνού. 

 Μιλά τη γλώσσα του Θεού 

 κι έχει τα μάτια του παντού. 

 Λέσχη Ανάγνωσης ΜΑΝΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ: Εδώ και 8 χρόνια(22 Ιουλίου 2018) ο αγαπημένος ποιητής- στιχουργός- λογοτέχνης Μάνος Ελευθερίου βρίσκεται στη γειτονιά των αγγέλων, πάνω σε ένα συννεφάκι για να παρακολουθεί από ψηλά την αγαπημένη του Σύρα με κείνο το γνωστό διακριτικό, αλλά γλυκό χαμόγελό του!
Όσο θα ακούμε τα τραγούδια του, θα ψιθυρίζουμε τους στίχους του και θα διαβάζουμε τα βιβλία του, ο Μάνος Ελευθερίου θα βρίσκει πάντα μια  θέση στην καρδιά μας!  

Μ. Καραγάτσης: Είναι το καλοκαίρι

 («Η μεγάλη χίμαιρα»-Εκδ. ΕΣΤΙΑ)

 

«Είναι το καλοκαίρι· τώρα που, ύστερ’ απ’ τους ανοιξιάτικους οργασμούς, μεστώνουν οι ορμές. Τα δόντια, καθώς δαγκώνουν τους καρπούς, λες και βουτάν σε χυμούς ανθρώπινου κορμιού.

Οι επίμονοι ιδρώτες σκορπάν οσμές γονιμικά ερεθιστικές. Τα λεύτερα κορμιά προσφέρονται στο χάδι του ανέμου, του ήλιου, του ματιού...

Είναι το καλοκαίρι. Οι άνθρωποι με μάτια ανήσυχα κοιτούν τους ορίζοντες, αναζητώντας το σύννεφο με τη βροχή· λαχταρώντας το δροσερό υετό, που θα τους λυτρώσει απ’ τις δυναμικές ατονίες τους. Με ψυχές λαφιασμένες γυρεύουν ένα παρήγορο ύπνο, που δε λέει να ‘ρθει.

Τα κρεβάτια είναι πολύ στενά, τα σεντόνια πολύ ζεστά, τα κορμιά πολύ υγρά. Η μέρα έρχεται γρήγορα, να ξεδιαλύνει τα πονηρά όνειρα· κι η νύχτα αργά, να χύσει βάλσαμο στις ανησυχίες. Είναι το καλοκαίρι…» 

 

Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού

Γιάννης Ρίτσος – Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ

 

Όλος ο κόσμος γέμισε λουλούδια και πουλιά.

Ο κάμπος κουδουνίζει απ’ τις χαρούμενες φωνές τους.

Κουδούνια στους λαιμούς των γαϊδουριών. Κουδούνια στ’ αφτιά του ήλιου. Κουδούνια στην άκρη των φύλλων. Κουδούνια στις πλεξούδες των κοριτσιών.

Όλα χορεύουνε στο φως και κουδουνίζουν.

Κι ο παππούς βγήκε στη λιακάδα να πλέξει 

με χλωρά κλαδιά μικρά καλάθια,

για να μαζέψει κούμαρα κι αυγά περιστεριών.

ΚΑΝΑΜΕ τόπι εμείς κείνη τη σφαίρα που ‘χε ο δάσκαλος για το μάθημα της γεωγραφίας και την κυλάμε στον πράσινο κάμπο με τα μικρά χαμομήλια.

Τώρα είναι όλα φωτεινά και ρόδινα.

Εμείς το ξέραμε από πριν πως γρήγορα θα ‘ρχότανε το καλοκαίρι

κι ας μην το ‘γραφε το ημερολόγιο.