«Ζιγκ ζαγκ στις νεραντζιές»

 Έρση Σωτηροπούλου – Εκδ. ΠΑΤΑΚΗΣ

 

"Ήταν ένα καλοκαίρι ουρανοκατέβατο. Οι λέξεις είχαν χάσει το νόημά τους. Όλα πήγαιναν στραβά".
Η Λία νοσηλεύεται επί μήνες έχοντας προσβληθεί από θανατηφόρο ιό. Ο μικρότερος αδελφός της Σιντ θα ήθελε να είναι Αμερικανός ήρωας για να ξέρει πάντα τι να κάνει. Η Τζούλια κάνει παρέα μόνο με γκέι και είναι σχεδόν πάντα λυπημένη. Ο Σωτήρης, νοσοκόμος της Λίας, γίνεται βίαιος χωρίς καλά καλά να το συνειδητοποιεί. Η δωδεκάχρονη Νίνα νιώθει ολομόναχη και αγνοεί ότι η ζωή της κινδυνεύει από τον Σωτήρη.
Τέσσερις νέοι άνθρωποι και ένα παιδί, λίγο πριν από τον ερχομό του 21ου αιώνα, προσπαθούν να υπερβούν τον εαυτό τους και να ζήσουν σ' έναν παράλογο κόσμο. Καθώς μια μάινα τσιρίζει μονότονα "Γεια σου, Μαρία", οι διαδρομές τους διαπλέκονται με ζιγκ ζαγκ μέσα από συμπτώσεις, φάρσες, προδοσίες και μικρές ή μεγαλύτερες συνωμοσίες. Και διαπιστώνουν ότι η ζωή μπορεί να γίνει πολύ πιο παράξενη από όσο διανοούνται.
Το βραβευμένο και πολυμεταφρασμένο μυθιστόρημα της Έρσης Σωτηροπούλου ήρθε αντιμέτωπο με τη λογοκρισία και κατηγορήθηκε για "χυδαιότητα, βωμολοχία και πορνογραφία", όταν το 2008 ζητήθηκε με δικαστική απόφαση η απόσυρσή του από τις σχολικές βιβλιοθήκες. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

"Ένα από τα ωραιότερα κείμενα της ελληνικής πεζογραφίας". (Βαγγέλης Χατζηβασιλείου)
"Μία φωνή μελωδική και βραχνή, που μας προκαλεί και μας αφυπνίζει, η φωνή της Έρσης Σωτηροπούλου". (Le Monde)
"Ένα υπέροχο μυθιστόρημα". (El Pais)

Booksyros: Το όνομα της Έρσης Σωτηροπούλου συζητήθηκε στην επιτροπή για την απονομή του φετινού Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας !

Νόμπελ Λογοτεχνίας 2024

  Η Νοτιοκορεάτισσα Χαν Γκανγκ, νικήτρια του φετινού Νόμπελ Λογοτεχνίας είπε στον πατέρα της ότι δεν θα μπορούσε να πανηγυρίσει εν μέσω πολέμων, για τη νίκη της…

 Η Χαν πληροφορήθηκε για τη νίκη της περίπου 10 με 15 λεπτά πριν από την ανακοίνωση, όπως είπε ο πατέρας της Χαν Σεούνγκ-Γουόν -επίσης πολύ γνωστός συγγραφέας στη Νότια Κορέα- και εξεπλάγη τόσο, που κάποια στιγμή θεώρησε ότι πρόκειται για απάτη.

«Είπε ότι δεδομένων των πολέμων Ρωσίας-Ουκρανίας και Ισραήλ-Χαμάς και με ανθρώπους να χάνουν καθημερινά τη ζωή τους, πώς θα μπορούσε να γιορτάσει και να δώσει μια πανηγυρική συνέντευξη Τύπου;»

Όπως δήλωσε ο πατέρας της βραβευμένης συγγραφέως στους δημοσιογράφους, η κόρη του πιθανόν να συνεχίσει να αποφεύγει τα φώτα της δημοσιότητας έχοντας αποφύγει να σχολιάσει τη βράβευσή της ή να δώσει συνεντεύξεις στα μέσα ενημέρωσης μετά τη χθεσινή ανακοίνωση.

 Εξαντλήθηκαν τα βιβλία της Χαν Γκανγκ

Μέσα σε λίγες ώρες από την ανακοίνωση του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας 2024, εξαντλήθηκαν τα βιβλία της Χαν Γκανγκ στη Νότια Κορέα.

Οι Νοτιοκορεάτες συνέρρευσαν στα βιβλιοπωλεία και κατέκλυσαν τις ιστοσελίδες για να προμηθευτούν αντίτυπα του έργου της Νοτιοκορεάτισσας συγγραφέως Χαν Γκανγκ μετά τη βράβευσή της με το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2024 - που από πολλούς χαρακτηρίστηκε ως «αναπάντεχη».

«Αυτή είναι η πρώτη φορά που κάποιος Κορεάτης βραβεύεται με Νόμπελ Λογοτεχνίας και με εντυπωσιάζει», λέει ο Γιουν Κι-χέον, ένας 32χρονος επισκέπτης σε βιβλιοπωλείο της κεντρικής Σεούλ. «Η Νότια Κορέα είχε κακές επιδόσεις στα βραβεία Νόμπελ και έτσι εξεπλάγην από την είδηση ότι ένας μη αγγλόφωνος συγγραφέας, που γράφει στην κορεατική γλώσσα, τιμήθηκε με ένα τόσο σημαντικό βραβείο», συμπληρώνει.

ΠΗΓΗ: https://www.lifo.gr/

 

«Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα…»

Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών δημοσιεύουμε ένα απόσπασμα από το μυθιστόρημα του Μενέλαου Λουντέμη  «Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα…» αφιερωμένο στον εκπαιδευτικό που κάθε μέρα «αγκαλιάζει» ένα παιδί απ' τα παιδιά μας...

 

«…Σε τρεις μέρες του ’φερε ένα, και του το ’δωσε. «Το πασπάτεψα από παντού, λέει στο παιδί. Δε βγαίνει τίποτα. Για πάρτο εσύ, μην ’πα και σε γνωρίζει και συνεννοηθείτε.»
   Το παιδί  άνοιξε το χαρτί που του έδωσε ο μπάρμπας, λίγο πιο χοντρό απ’ το βαγγέλιο τρέμοντας. Ήταν σαν μικρό σπιτάκι. «Ιστορία Σεβάχ του Θαλασσινού» έλεγε το ξώφυλλό του. Αυτό ήταν! Το παιδί έπεσε πάνου στο βιβλίο με τα μούτρα. Και το διάβαζε, το διάβαζε ολόκληρο το χειμώνα. Το διάβαζε και ξανά το διάβαζε και πάλι το ξαναδιάβαζε, και το ’μαθε νεράκι. Κείνος ο μπάρμπας, που του το ’χε φέρει, τ’ άκουε και τρέμανε τα μουστάκια του. Όμορφο βιβλίο. Μόνο που είχε μια παραξενιά. Έλεγε την ιστορία του μονάχα σ’ όποιον ήθελε.
 Ώσπου να κλείσει κείνη η χρονιά, είχε καταπιεί κι άλλα καμιά δεκαριά βιβλία. Τότε πήρε να γίνεται λόγος για κείνο το παραπαίδι, σ' όλα τα σπίτια. Το μάθε κι ο δάσκαλος, και μια μέρα του παράγγειλε να πάει να τον δει. Βάζει, λοιπόν, ένα παστρικό πουκάμισο και πάει.

 -Α, έλα δω... του κάνει ο δάσκαλος. Εσύ είσαι που λες τα παραμύθια;

-Δε φταίω γω... έκανε το παιδί.
  -Και ποιος σου είπε ότι φταις; Καλά καμωμένα είν’ αυτά που κάνεις. Μα γιατί δεν έρχεσαι να σε γράψουμε να μάθεις και γράμματα του σκολειού; Ε; Δεν τ' αγαπάς;
   Γράμματα του σκολειού! Αν τ’ αγαπούσε! Μα υπήρχαν πιο γλυκά γράμματα! Πώς όμως να τα μάθει; Αυτός μάθαινε γράμματα του ποδαριού, γράμματα της τρεχάλας, μιαν αράδα εδώ και μιαν εκεί. Μαζί με τα δαμάλια. Να βοσκάνε κείνα γρασίδι κι αυτός βιβλίο. Αν τ’ αγαπούσε λέει! Τι λόγια είν’ αυτά που λες, κυρ-δάσκαλε! Μα πόσα κομμάτια θα γίνει ένα τόσο δα ανθρωπάκι; Βλέπεις, τα σκολειά σ’ αυτό τον κόσμο είναι όλα σκολειά της μέρας. Ανοίγουνε τις πόρτες τους μαζί με τα μαντριά. Πού να πάει; Εδώ ή εκεί;
Πάει λοιπόν με το κοπάδι. Και παίρνει λίγο χρήμα, που είναι πηχτός ιδρός. Το μαζεύει λίγο λίγο, όπως το μερμηγκάκι το σπόρο. Έχει την ελπίδα ότι έτσι δε θα τον διώξουν. Έχει ακουστά για τους δασκάλους ότι είναι καταδεχτικοί άνθρωποι και δε θα τον αποπάρουνε.
  Και, τώρα, να ο δάσκαλος ήρθε μοναχός του. Η καλή του τύχη τον έφερε μπροστά του. Και τι;... Δάσκαλος αληθινός, με γυαλιά! Και τον καλάει και στο σπίτι του. Ώρα ήταν λοιπόν. Πιάνει κι αυτός το σακάκι του και το κουνάει.
   -Τ’ είν’ αυτό; ρωτάει ο δάσκαλος.
 -Χρήματα… Είναι για γράμματα. Μα δεν είναι πολλά. Άμα τα κάνω μπόλικα, θα τα φέρω εδώ να μου μάθεις. Μπορεί να γίνει αυτό κυρ-δάσκαλε;
 -Αν μπορεί;...
   Ο δάσκαλος έβαλε τη γροθιά του στο μάτι για να διώξει ένα σκουπίδι. Ύστερα κοίταξε το παιδί βαθιά στα μάτια.
  -Λοιπόν... πήγε να του πει.
   Η φωνή του ήταν κάπως αλλιώτικη, έτσι λιγάκι σαν βραχνή.
   -Άστα... Άστα εκεί είπε, και πήγαινε... Αύριο, που θα παχνίσεις τα δαμάλια σου, έλα... του λέει.
  -Να πάρω πλακοκόντυλο, δάσκαλε; Να πάρω χαρτιά, μολύβια;  
-Όχι, όχι, καλό μου παιδί... πώς είναι τ' όνομα σου;  
-Μέλιος.  
-Όχι, Μέλιο.
   Και πάλι ήταν αλλαγμένη η φωνή του, πιο πολύ αλλαγμένη και πιο βραχνή…»

Τα βιβλία ως ανάχωμα

στο ψηφιακό «ναρκοπέδιο»

(Άννα Αθανασιάδου- https://www.protagon.gr/ )

Μέσα στον καθημερινό ίλιγγο της αστραπιαίας επικοινωνίας το βιβλίο φαντάζει ξεπερασμένο, φλύαρο και χρονοβόρο, τουλάχιστον για τους μη βιβλιόφιλους. Οι ενέσεις ψηφιακής τεχνολογίας δεν το έκαναν ιδιαίτερα ελκυστικό στο νεότερο κοινό, το οποίο προτιμά να περιδιαβάζει στα κοινωνικά μέσα. Και να που ανάμεσα στις προσπάθειες αντιστροφής του φαινομένου, ώστε να κερδίσει το βιβλίο την αιώνια ζωή, εμφανίστηκε ο πάπας. Από τον ιστότοπο του Βατικανού, ο πάπας, παθιασμένος αναγνώστης ο ίδιος, συμβουλεύει όχι μόνο τους ιερείς, αλλά και όλους τους χριστιανούς να διαβάζουν συστηματικά. Συνιστά εμφατικά στους συνεργάτες και πιστούς του την ανάγνωση κυρίως λογοτεχνικών και ποιητικών συγγραμμάτων. Κατ’ αυτόν ένα βιβλίο βοηθά να βρούμε γαλήνη στις κρίσεις της ζωής, ιδίως «όταν δεν μπορούμε να βρούμε γαλήνη ούτε στην προσευχή»!

Την ανάγνωση ποιοτικών βιβλίων τη θεωρεί ο ίδιος αναγκαία για την διαμόρφωση της ανθρώπινης προσωπικότητας. Ιδίως τα λογοτεχνικά αναγνώσματα αποτελούν όαση στη μοναξιά, αλλά και συντροφεύουν τον άνθρωπο στα σκαμπανεβάσματα της ζωής…

 «Ο καθένας θα βρει τα βιβλία που αντιστοιχούν στην ζωή του και θα γίνουν οι αληθινοί συνοδοί του στον δρόμο της», τονίζει ο πάπας Φραγκίσκος…

Μέσα από την ανάγνωση ενός λογοτεχνικού έργου βλέπει κανείς έξαφνα τον κόσμο με τα μάτια των άλλων, των προσώπων της ιστορίας, η οποία και τον παρασέρνει στον κόσμο της. Ο αναγνώστης διαπιστώνει πως τα αφηγηματικά πρόσωπα, με όλες τις αδυναμίες τους, δεν το βάζουν κάτω μπροστά στις δυσκολίες της ζωής τους, τις οποίες αντιπαλεύουν με κάθε διαθέσιμο μέσο. Οι αναγνώστες, λοιπόν, αντλούν από τα βιβλία την δύναμη να αντιμετωπίσουν σθεναρότερα και τα δικά τους προβλήματα… Με τα λόγια του Πάπα: «Με την ανάγνωση ενός μυθιστορήματος ή ενός ποιητικού έργου ο αναγνώστης πραγματικά βιώνει πως διαβάζεται από τις λέξεις που διαβάζει».

«Μιλάμε για βιβλία»

  

«…Τότε η πολιτεία μας άνθιζε από εμπορική και ναυτική ακμή, πολιτισμό και πλούτο. Καινούργια πολιτεία, αστραφτερή, με δρόμους πλακοστρωμένους που ανέβαιναν ακτινωτά από το κέντρο στους πυκνοκατοικημένους λόφους της με άσπρα σκαλιά.

Αμφιθεατρικά χτισμένη, ξάφνιαζε με την ομορφιά της κάθε ξένο, που την πρωτόβλεπε, μπαίνοντας στο μεγάλο της λιμάνι. Ένα λιμάνι βουερό, γεμάτο πλοία με λογής-λογής σημαίες. Κόσμος στους δρόμους κι οχλοβοή απ’ τις φωνές των βαρκάρηδων, των καφετζήδων, των ψαράδων, των τελάληδων του λιμανιού…*»

 

Πιστοί, όπως κάθε χρόνο στο «ραντεβού» μας ξεκινάμε τη νέα αναγνωστική περίοδο της Λέσχης Ανάγνωσης  με αφιέρωμα στη συριανή λογοτέχνιδα  Ρίτα Μπούμη Παπά. Πρώτο βιβλίο για συζήτηση η μυθιστορηματική βιογραφική της εξομολόγηση «Η Χρυσώ».

Τα ταξίδια μας στις θάλασσες της λογοτεχνίας, ελληνικής και ξένης, που ξεκίνησαν τον Μάιο του 2007, συνεχίζονται με τον ίδιο ενθουσιασμό και  αγάπη στο διάβασμα βιβλίων, αλλά και στο μοίρασμα της χαράς που εισπράττουμε διαβάζοντάς τα.

 Την Παρασκευή 27 Σεπτεμβρίου, 7.00μμ, στον πάντα φιλόξενο χώρο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Ερμούπολης, παλιοί και νέοι φίλοι θα ξαναβρεθούμε για να συζητήσουμε  τόσο για τα βιβλία του καλοκαιριού, όσο και για το υπέροχο μυθιστόρημα της Ρίτας Μπούμη Παπά, που αποτελεί τον «καθρέφτη» της Ερμούπολης, την εποχή της μεγάλης της ακμής.

 Η χαρά μας θα είναι μεγαλύτερη, εάν και φέτος νέα μέλη έρθουν να προστεθούν την βιβλιοπαρέα μας, συνταξιδιώτες στην αναζήτηση της «Ιθάκης»  μας!

 *Απόσπασμα από το βιβλίο της Ρίτας Μπούμη Παπά «ΧΡΥΣΩ»

 

«Τότε που διαβάζαμε…»

 Μάρω Βαμβουνάκη

 «Παλιότερα, όταν ήμασταν μόνοι στο σπίτι, ή με άλλους αλλά πάλι μόνοι, με την καλή έννοια, σκεφτόσουν: Να διαβάσω λοιπόν εκείνο το βιβλίο, να βρεθώ στον κόσμο του, να γίνω άλλος, να πάω αλλού, να μάθω άλλα. Να μπω στη μαγεία της λογοτεχνίας που όποιος τη γευτεί γίνεται άπληστος πιστός της ισόβια.

Τώρα δε συμβαίνει έτσι! Νιώθεις μόνος, έχεις λίγο χρόνο, ή και χωρίς να έχεις, ανοίγεις το κινητό και η επιθυμία σου για ανάγνωση αρπάζεται από όσα γράφονται με λίγα λόγια εκεί μέσα. Ειδήσεις, ιδέες, καυγάδες, κουτσομπολιά, ποιήματα, τραγούδια, φωτογραφίες υπέροχες και φωτογραφίες κιτς, νέα από γνωστούς και φίλους, αναρτήσεις από τον κολλητό σου, αναρτήσεις κι απ' τον πρωθυπουργό, αλήθειες και ψέματα, σοφίες και σαχλαμάρες, έξυπνα και βλακείες, μια αχανής δωρεάν αγορά! Όλα άμεσα, όλος ο κόσμος στην παλάμη σου.

Όταν κάποτε καταφέρεις να το κλείσεις, είσαι πια κουρασμένος, κορεσμένος από πληροφόρηση, τα μάτια σου τσούζουν. Πόσο θα επιθυμήσεις να αναζητήσεις ένα καλό βιβλίο και να βυθιστείς στις πολλές πυκνές σελίδες του;

Αυτός πια ο τρόπος ζωής, γιατί για τρόπο ζωής πρόκειται, για τρόπο ψυχολογίας πρόκειται, αλλάζει δραματικά τη σχέση ανθρώπου και βιβλίου, αφού η ισχυρή ανάγκη ανάγνωσης μεταφέρθηκε αλλού. Σε ευκολία, συντομία, ασύστολη ποικιλία, αχταρμά…

Το μεγάλο κοινό είναι απασχολημένο με το κινητό του και το λάπτοπ του. Λίγοι παραμένουν πιστοί εραστές του εντύπου και αναρωτιέμαι αν ποτέ αφήσουμε την τόση απασχόληση, σε βαθμό εξάρτησης, με την μικρούτσικη οθόνη του κινητού και γυρίσουμε με λαχτάρα στα ράφια μιας βιβλιοθήκης. Δύσκολο, και δεν ξέρω πώς το σκέφτονται εκδότες και συγγραφείς αυτό το κοσμογονικό φαινόμενο που δεν μοιάζει να καταλαγιάζει.»

 ΠΗΓΗ:  https://www.facebook.com/marovamvounaki21

2024: Έτος «Ρίτας Μπούμη Παπά*»

 

40 χρόνια από το θάνατό της 

(Ερμούπολη, 1906 – Αθήνα, 8 Σεπτέμβρη 1984)

 

Αν βγω περίπατο με τις νεκρές μου φίλες…

 

Αν βγω περίπατο με τις νεκρές μου φίλες,
θα πλημμυρίσει η πόλη με βουβά κορίτσια
ο αέρας με στιφή ευωδιά θανάτου
τα φρούρια θα σηκώσουν άσπρες σημαίες
τα οχήματα θα σταματήσουν ―
αν βγω περίπατο με τις νεκρές μου φίλες.

 

Αν βγω περίπατο με τις νεκρές μου φίλες,
θα δείτε χίλια κορίτσια με τρυπημένα στήθη
ακάλυπτα, να σας φωνάζουν
«γιατί μας στείλατε έτσι νωρίς να κοιμηθούμε
σε τόσο χιόνι, αχτένιστες, κλαμένες;» ―
αν βγω περίπατο με τις νεκρές μου φίλες.

 

Αν βγω περίπατο με τις νεκρές μου φίλες
θα ιδούν κατάπληκτα τα πλήθη
πως φάλαγγα πιο ανάλαφρη δεν πάτησε στη γη
πως λιτανεία πιο ιερή δεν έχει παρελάσει
ανάσταση πιο ένδοξη και ματωμένη ―
αν βγω περίπατο με τις νεκρές μου φίλες.

 

Αν βγω περίπατο με τις νεκρές μου φίλες
γαμήλιο άνθος η πανσέληνος θα υψωθεί να τις στολίσει
μέσα στα κούφια μάτια τους θα κλαίνε ορχήστρες
οι μπούκλες τους, οι επίδεσμοι, θα κυματίζουν·
ω τότε, πολλοί από τύψεις θα πεθάνουν ―
αν βγω περίπατο με τις νεκρές μου φίλες.

 

*Η Ρίτα Μπούμη – Παπά ήταν Ελληνίδα ποιήτρια και μεταφράστρια, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, σύζυγος του επίσης λογοτέχνη Νίκου Παπά. Έγραψε ποιήματα και πεζά, ενώ ασχολήθηκε και με την ταξιδιωτική λογοτεχνία. Διηύθυνε και το λογοτεχνικό περιοδικό «Κυκλάδες».

Στα 20 της χρόνια εγκαταστάθηκε στις Συρακούσες, στη Σικελία. Στη διάρκεια της παραμονής της στην Ιταλία σπούδασε Παιδαγωγικά και ειδικεύτηκε στη μοντεσοριανή μέθοδο. Συνεργάστηκε με πολλά περιοδικά και εργάστηκε σε αρκετές εφημερίδες, μεταξύ των οποίων και στην “Αυγή”. Στη λογοτεχνία έκανε την πρώτη της εμφάνιση το 1929 με το ποίημα “Μικρέ μου Αλήτη…” που δημοσιεύτηκε στη Νέα Εστία. Μετέφρασε έργα πολλών ξένων συγγραφέων, όπως ο Σάμιουελ Μπέκετ και ο Βίκτορ Ουγκό. Τα ποιήματά της μεταφράστηκαν και σε ξένες γλώσσες. Ήταν ταγμένη στο πλευρό της Αριστεράς, ενώ είχε λάβει και ενεργό μέρος στην Εθνική Αντίσταση, ιδιαίτερα με την ποίησή της.