Ο αγώνας των ανθρώπων

για το δικαίωμα στην ισότητα 
(Από την ΝΕΛΛΗ ΖΑΧΑΡΗ) 

 Την 1η Δεκεμβρίου 1955 στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα η Ρόζα Παρκς, μια έγχρωμη μοδίστρα, γυρίζοντας με το λεωφορείο αρνήθηκε να σηκωθεί για να δώσει τη θέση της σε έναν λευκό, όπως απαιτούσαν οι νόμοι περί φυλετικού διαχωρισμού των ΗΠΑ. Συνελήφθη, δικάστηκε και της επιβλήθηκε πρόστιμο 14 δολαρίων.
 Την ημέρα της δίκης, ωστόσο, όλοι οι Αφροαμερικανοί του Μοντγκόμερι αποφάσισαν να μποϊκοτάρουν τα λεωφορεία και να μην ανέβει κανείς σε αυτά. Το μποϊκοτάζ συνεχίστηκε για 381 ημέρες, οδηγώντας σε οικονομική κατάρρευση το σύστημα μεταφορών.
 Το Νοέμβριο του 1956 το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε ότι οι νόμοι περί φυλετικού διαχωρισμού στο Μοντγκόμερι ήταν αντισυνταγματικοί.

 Η Ρόζα Παρκς είναι μία από τις πρωταγωνίστριες του βιβλίου «Μικρές σπουδαίες πράξεις ενάντια στις διακρίσεις» του Φρανθίσκο Ιόρκα, από τις εκδόσεις ΜΕΛΙΣΣΑ, το οποίο έχει σκοπό να εξοικειώσει μικρούς και μεγάλους αναγνώστες με αξίες, όπως η ανοχή, η δικαιοσύνη, η αποδοχή της διαφορετικότητας…
Παρουσιάζονται ιστορίες ανθρώπων που αγωνίστηκαν για τα δικαιώματά τους.

16 Αυγούστου 1936:

Όταν το καθεστώς Μεταξά έκαιγε Παπαδιαμάντη, Καζαντζάκη, Τολστόι και Φρόυντ ...

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Νίκος Καζαντζάκης, Ανδρέας Καρκαβίτσας, Γιάννης Κορδάτος. Μαξίμ Γκόρκι, Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, Λέον Τολστόι, Γκαίτε, Κάρολος Δαρβίνος, Ζίγκμουντ Φρόυντ, Ανατόλ Φρανς, Μπέρναρ Σω κ.ά. 
 Αυτά είναι μερικά από τα ονόματα Ελλήνων και ξένων λογοτεχνών, φιλοσόφων και επιστημόνων, έργα των οποίων κάηκαν στην πυρά της δικτατορίας Μεταξά, μία ημέρα σαν σήμερα στις 16 Αυγούστου 1936. 
Δώδεκα μόλις ημέρες μετά την πραξικοπηματική κατάληψη της εξουσίας, με τις ευλογίες και του παλατιού, ο Μεταξάς βάζει μπρος το εκτρωματικό του σχέδιο για τον «Τρίτον Ελληνικόν Πολιτισμόν»! Έργα "κομμουνιστικά", έργα "ανθελληνικά", έργα "αντεθνικά" παραδόθηκαν στις φλόγες κατά τα πρότυπα των Ναζί στη Γερμανία.
 «Η Εθνική Φοιτητική Νεολαία Πειραιώς, προβαίνουσα εις την εξαφάνισιν διά πυράς ολοκλήρου σειράς κομμουνιστικών εντύπων την προσεχή Κυριακήν και ώραν 8:00 μ.μ. και εν τη πλατεία Πασαλιμανίου Πειραιώς, προσκαλεί άπαντας τους εθνικόφρονας νέους όπως προσέλθουν εν τη πλατεία Τερψιθέας 7:00 μ.μ. ίνα εν σώματι μεταβούν και συμμετέχουν εις την τελετήν». 

«Το χρονικό

ενός πολυταξιδεμένου γάτου»

Χίρο Αρικάουα –Εκδόσεις ΜΙΝΩΑΣ 

 Σε μια εποχή όπου τα μόνα αισθήματα είναι τα «λεπτά», ο άνθρωπος εκπαιδεύεται από μικρός να πατά επί πτωμάτων για χάρη των επίκτητων φιλοδοξιών του και γενικά τα συναισθήματα πάνε περίπατο, έρχεται ένα μυθιστόρημα από τη μακρινή Ιαπωνία, για να μας θυμίσει πόσο σπουδαίο συναίσθημα είναι η αγάπη. Παρ’ ότι οι λαοί της Άπω Ανατολής διαχειρίζονται την αλληγορία, η συγγραφέας Χίρο Αρικάουα καταφέρνει να αποδώσει καθαρά τα νοήματά της.

 Ένας αδέσποτος γάτος διηγείται την ιστορία της ζωής του, η οποία ξεκινά όταν βρίσκει το καταφύγιό του σε ένα βαν. Ο Σατόρου, ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου, ως γατόφιλος που είναι, θα προσπαθήσει να τον καλοπιάσει και θα του προσφέρει φαγητό και νερό. Ο γάτος, όμως, καθότι φύση ανεξάρτητη, θα τα δεχτεί χωρίς να πτοηθεί, ώσπου ένα ατύχημα θα τον φέρει στην πόρτα του. Εκείνος θα τον περιθάλψει, θα του δώσει ένα συμβολικό όνομα και θα τον κρατήσει. Κάποια στιγμή, ο Σατόρου θα βρεθεί σε μια δύσκολη κατάσταση και θα αναγκαστεί να ψάξει μια οικογένεια να φιλοξενήσει τον γάτο του. Θα απευθυνθεί στους ανθρώπους που γνωρίζει αρκετά καλά.

Έτσι, ο γάτος θα μπει στο κλουβί του και θα ξεκινήσει ένα μεγάλο ταξίδι με πολλές στάσεις. Θα γνωρίσει τον Κόσκε, παλιό συμμαθητή του Σατόρου, τον Γιοσιμίνε, που ζει στον κάμπο, τον Σούγκι και την Τσικάκο στο βουνό Φούτζι. Θα φτάσουν μέχρι το νησί Χοκάιντο και θα βρουν τη Νορίκο. Ο Σατόρου έχει την προσωπική του έντονη ιστορία με καθέναν από αυτούς, με τους οποίους είναι στενά δεμένος. Ταυτόχρονα, κουβαλούν κι αυτοί τις δικές τους εμπειρίες.

«Μαλαματένια λόγια»

για τον Μάνο Ελευθερίου… 
(Από τον Τάσο Αναστάση)

«…Πριν ένα χρόνο, έφυγε από τη ζωή ο Μάνος Ελευθερίου. Ο ποιητής και συγγραφέας, που σημάδεψαν όσο λίγοι την μεταπολεμική Ελλάδα, την Ελλάδα της μαύρης επταετίας, αλλά και την Ελλάδα της χαμένης ελπίδας.
Ο Μάνος Ελευθερίου, ήταν ο ποιητής που δεν διάλεγε τον εύκολο δρόμο στα γραπτά του. Δημιουργώντας σε μια εποχή όπου για το καθεστώς στην Ελλάδα, το χειρότερο είδος αντίστασης ήταν αυτό της λογοτεχνίας, ο ποιητής ήταν αγκάθι μέσα στις λευκές σελίδες του πολιτισμού, που κράτησε στο σκοτάδι για επτά ολόκληρα χρόνια η Χούντα.
Μέσα στα επτά χρόνια καταχνιάς, ο Μάνος Ελευθερίου ήταν η αστροφεγγιά που κρατούσε ζωντανή στον ουρανό την ελπίδα. Ήταν ο ποιητής που είχε άποψη και θέση στα χρόνια της υπομονής και δεν δίσταζε να σταθεί απέναντι από μεγάλα ονόματα της λογοτεχνίας και να τα κατακρίνει για τη στάση τους απέναντι στη δικτατορία αλλά ταυτόχρονα με μια γλυκόπικρη αναφορά, να τα εξυμνεί.
Αναφερόμενος στον Σεφέρη: 

"Τ’ αηδόνια σε χτικιάσανε στην Τροία 

που στράγγιξες χαμένα μια γενιά 

καλύτερα να σ’ έλεγαν Μαρία 

και να `σουν ράφτρα μες στην Κοκκινιά 

κι όχι να ζεις μ’ αυτή την κομπανία 

και να μην ξέρεις τ’ άστρο του φονιά 

(…) 

Αν οι πολιτικοί διάβαζαν

τον Οδυσσέα Ελύτη 

(Απόσπασμα από άρθρο του ΒΙΚΤΩΡΑ ΝΕΤΑ/enet) 

 «,,,Αυτός ο τόπος, δυστυχώς, αδικεί, περιφρονεί και υποτιμά τα άξια παιδιά του.

Θυμάμαι ότι, όταν ο Ελύτης τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ το 1979, ο βουλευτής Φοίβος Ιωαννίδης είχε προτείνει να καλέσει η Βουλή τον Ελύτη να μιλήσει στην Ολομέλεια. Η πρόταση έπεσε στο κενό της αδιαφορίας και της αμάθειας. Τι θα μπορούσε να πει ένας ποιητής στους πολιτικούς; Απάντηση: Οσα έλεγαν οι μαντινάδες στον Ελευθέριο Βενιζέλο που και τις τραγουδούσε.

Τους δύο νομπελίστες ποιητές, τον Γιώργο Σεφέρη και τον Οδυσσέα Ελύτη, δεν καταδέχτηκε η Ακαδημία Αθηνών να τους εκλέξει μέλη της. Ας είναι. Ευτυχώς τους ποιητές τούς τιμάει από την καρδιά του ο απλός λαός, που τραγουδάει τους στίχους τους, δακρύζει, εμψυχώνεται και παίρνει κουράγιο στους αγώνες του.

Είναι αυτός που εμπνέει και εμπνέεται σ' αυτήν την ακατάλυτη ανά τους αιώνες επικοινωνία με τον τίμιο ποιητικό λόγο.

Είναι, λοιπόν, σήμερα, που δοκιμάζεται ο τόπος από τη βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση, επίκαιρος ο καθαρός λόγος του Οδυσσέα Ελύτη. Οπως ο ίδιος έγραψε: «Οπου και να σας βρίσκει το κακό, αδελφοί/ όπου και να θολεύει ο νους σας/ μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό/ και μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη».
 Θα προσθέταμε: «Μνημονεύετε και Οδυσσέα Ελύτη». Τον μνημονεύουμε σήμερα, γιατί καθαρά, ανοιχτά, με την τίμια γλώσσα του, μιλούσε πάντοτε για την κρίση της ελληνικής κοινωνίας.

Απλώς η εξουσία, κάθε εξουσία, ποτέ δεν άκουγε, όπως και στις μέρες μας, γι' αυτό και φτάσαμε εκεί που φτάσαμε...»

Ο «Ρωμηός» του νέου αιώνος,

έρημος, φτωχός και μόνος!

Στων εκλογών απέξω το κέντρο αραγμένος 
την ψήφο μου να ρίξω σαν Έλληνας κι εγώ, 
χρέη κι ανατιμήσεις μετρώ απελπισμένος, 
σε θάλασσα από φόρους νομίζω θα πνιγώ! 

 Φέρνω στο νου την τρόικα, τη Μέρκελ και τα δάνεια, 
χειρότερη απ' των Τούρκων μάς φέρανε σκλαβιά! 
«Πληρώνετε, φωνάζουν, τις δόσεις σας, χαϊβάνια», 
τον Έλληνα τον θέλουν «αιώνιο ραγιά»! 

 Μου δώσαν ψηφοδέλτια μισό κιλό και κάτι 
και να 'μαι τώρα μόνος πίσω απ΄ το παραβάν. 
Φυλλομετρώ, διαβάζω, μού θόλωσε το μάτι! 
Πρόβατο που διαλέγει ποιοι λύκοι θα το φαν! 

Λογαριασμούς γεμάτη, χωρίς λεφτά η τσέπη, 
ΟΤΕ, ΔΕΗ, ενοίκιο, χάνω το λογισμό! 
Κι αφού μέσα στο φάκελο να ρίξω κάτι πρέπει, 
πιάνω κι έναν απλήρωτο ρίχνω λογαριασμό! 

 Χαμογελάω βγαίνοντας στον κάθε υποψήφιο 
 που εκλιπαρεί για ψήφους τον κόσμο στην ουρά! 
Γελάτε -λέω μέσα μου- κι αν μ' έχετε για ηλίθιο, 
το «χρέος» μου το έκανα και τούτη τη φορά!

«Σουρσουρής- 2019»

Και ξαφνικά …καταιγίδα!

Μάρω Βαμβουνάκη 

«Και ξαφνικά την Τρίτη ξεσπάει μια φοβερή καταιγίδα στην Αθήνα. Η μικρή Μάρω με την πρώτη βροντή τρομάζει τόσο που πετάγεται από εκεί που παίζει και πηδάει ψηλά σαν πεταλούδα. Τρέχει μετά καταπάνω μου να κρυφτεί. Την παίρνω από το χεράκι και πάμε και στεκόμαστε μπροστά στην ανοιχτή μπαλκονόπορτα. Εκκωφαντική νεροποντή, κάθε τόσο κεραυνοί κάπου γύρω, χρυσές βελονιές αστραπής. Την προετοιμάζω πως ακολουθούν μετά οι τρομαχτικές βροντές... Θέλει να μάθει τι είναι όπως μου σφίγγει το χέρι. 
 Της εξηγώ πως κάθε λίγο περνά το τραίνο του ουρανού, πολύ καλό τραίνο, κουβαλά βροχή στα σύννεφα για να πέφτει στη γη ωραία και να καθαρίζει τους δρόμους, τις κούνιες, να ποτίζει τις γλάστρες, να πλύνει και το δικό μου αμάξι το παμβρώμικο. Γρήγορα ενθουσιάζεται με την ιστορία, ενθουσιάζεται πιο πολύ με τον εαυτό της που δεν φοβάται πια, που γελάει με τις βροντές, αλλά το χέρι δεν μου το αφήνει. 

 Την επομένη ήλιος, χαρά Θεού έξω, μου ζητάει επίμονα να κάνω κάτι να ξανάρθουν βροντές! 
 Πάντα προβληματίζομαι γιατί τα μικρά νιώθουν τέτοια έλξη από τις καταστάσεις θρίλερ. Δέστε τα πιο κλασσικά παραμύθια. Του Άντερσεν, των Γκριμ, οι μύθοι των αρχαίων... Ιδίως η λατρεία μας η Κοκκινοσκουφίτσα! Αν ακολουθήσουμε τα χαζά του πολίτικαλ κορέκτ θα έπρεπε να είναι αυστηρώς ακατάλληλη! 

Όμως τα μικρά μαγνητίζονται να εκπαιδευτούν εκ του ασφαλούς στον τρόμο. Για να τον προβάρουν, να τον νικήσουν. Ξέρουν από μόνα τους τι θέλουν να μαθαίνουν για τη ζωή…»

(Από ανάρτηση της Μάρως Βαμβουνάκη στο Face Book)