Γιάννης Καλπούζος

«Δάσκαλοί μου υπήρξαν οι παραμυθάδες του χωριού μου»

 (Αποσπάσματα από τη συνέντευξη 
του Γιάννη Καλπούζου στην Στεφανία Τζακώστα 
για το https://bookpress.gr/ με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «ἐρᾶν-Βυζαντινά αμαρτήματα»- εκδ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ) 

 Μιλώ στα βιβλία μου για όσα με απασχολούν. Ωστόσο όχι με προδιαγεγραμμένο σχέδιο στο ακέραιο. Προϋπάρχει το αρχικό και κεντρικό θέμα, όμως ως αντικείμενο μελέτης και ζύμωσης με όσα θα προκύψουν στην πορεία. Στη συνέχεια αναπτύσσονται κι άλλα ζητήματα και σε όλα οι ήρωες ενεργούν τρόπον τινά αυτόβουλα, δεν είναι οι μαριονέτες μου που τους καθοδηγώ. Ξανοίγεται μπροστά μου ένα πεδίο μάχης ιδεών, αντικρουόμενων, διαφορετικών, συγγενικών ή σε πλήρη αντίθεση με τη δική μου κοσμοθεωρία. Κάθε ήρωας και ένας άλλος νους, κόσμος και χαρακτήρας. 
Μέσα από μάχες, αντιπαλότητες, συγκρούσεις και ώσμωση προχωρά το κείμενο και το ξεδίπλωμα των απόψεων όλων, μέσα στις οποίες εμφιλοχωρούν και οι δικές μου ωστόσο όχι πάντα από έναν ήρωα κι όχι με σαφή τρόπο. Περιπλέκονται στα λόγια πολλών, αλλοιώνονται εν μέρει, φαίνεται και να αποκαθηλώνονται ενίοτε. Βεβαίως οι γνώσεις είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από τις απόψεις. Οι γνώσεις έρχονται να συνδράμουν στο κτίσιμο των χαρακτήρων των ηρώων και των απόψεών τους...
 Ήθελα να μιλήσω για το Βυζάντιο, το μυθώδες, ερωτικό, θρήσκο και θρησκόληπτο, αμφιλεγόμενο, αμαρτωλό και άγνωστο στους πολλούς… Κι αυτό σε συνάρτηση με το ενδιαφέρον μου για τον ελληνισμό και τη συνέχειά του. Όσον αφορά την Κωνσταντινούπολη ήταν η πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας και δεν μπορούσε να λείψει, όλα συνέβαιναν εκεί. Η Αθήνα ως σύμβολο της αρχαίας δόξας αλλά και για τη στάση που κράτησε ο Ελλαδικός χώρος στο ζήτημα της Εικονομαχίας είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να την εντάξω... 

Στη μνήμη του πατέρα μου

Ποίημα της «Μελισσάνθης»

Όταν κοιτάζω τα παιδάκια κάθε μέρα 
στους δρόμους, το πρωί, με του σχολείου την τσάντα 
φτωχοντυμένη μια μικρούλα βλέπω πάντα, 
με την παλιά της σάκα, δίπλα στον πατέρα. 

Απ’ το χεράκι με στοργή τηνε κρατάει – 
τόσο κ’ οι δυο είναι ευτυχισμένοι, καθώς πάνε… 
Με πόση αθώα σοβαρότητα μιλάνε! 
Το κοριτσάκι ολοένα τον ρωτάει, 

και κείνος, σοβαρά, της λέει, της διηγάται… 
(Πόσο σοφός ειν’ ο πατέρας! Πόσα ξέρει! 
Πόσην ασφάλεια νιώθει στο μεγάλο χέρι! 
Τίποτε, αν το κρατεί, στον κόσμο δε φοβάται!..) 

Ξάφνου, του λέει εκείνο: « Σαν θα μεγαλώσω…» 
«Τότε εγώ πια ένας φτωχός γεράκος θα ‘μαι… 
Δε θα μπορώ στα χέρια μου να σε σηκώσω, 
και θα μου λες: ακούμπα πάνω μου να πάμε… 

Σαν θα ‘ρχονται για να σε παίρνουν έξω οι ξένοι, 
μόνος στη σκοτεινή γωνίτσα μου θα μένω…» 
«Εγώ στην άμαξά μου πάντα θα σε παίρνω!» 
λέει, έτοιμη η μικρή να κλάψει, κ’ επιμένει… 

Νιώθει μια τέτοια ανυπομονησία, σκάει, 
θέλει μεγάλη, τώρα, γρήγορα να γίνει, 
αν είναι δυνατόν την ώρα αμέσως κείνη, 
για να του δείξει πόσο θα τον αγαπάει!.. 

Κι όπως θερμά τον σφίγγει το λιγνό χεράκι 
ο κουρασμένος νιώθει τόση εμπιστοσύνη!.. 
(Έγινε εκείνος τώρα το μικρό παιδάκι, 
και ο προστατευτικός πατέρας είναι εκείνη…) 

Μελισσάνθη (Ήβη Κούγια-Δασκαλάκη) 
(«Ανθολογία της Νεοελληνικής Γραμματείας»,
του Ρένου Ηρακλή Αποστολίδη,
εκδ. «Τα νέα Ελληνικά» 2005)

ΠΗΓΗ: https://www.postmodern.gr/

«Λέσχη Σέρλοκ Χολμς»

(του Γκράχαμ Μουρ - Εκδ. ΚΕΔΡΟΣ)

Μπορεί άραγε ένας εικοσιοκτάχρονος συγγραφέας από το Σικάγο, o οποίος σπούδασε εκκλησιαστική ιστορία στο Πανεπιστήμιο Columbia, να αναμετρηθεί με τον διάσημο Βρετανό συγγραφέα Σερ Άρθουρ Κόναν Ντόιλ και με τον ακόμα διασημότερο ήρωά του, τον Σέρλοκ Χολμς ;

 O νεαρός συγγραφέας Γκράχαμ Μουρ κατάφερε με το παρθενικό του βιβλίο, τη «Λέσχη Σέρλοκ Χολμς» (Εκδόσεις Κέδρος), να δημιουργήσει ένα πολυεπίπεδο μυθιστόρημα μυστηρίου και χορταστικού σασπένς αξιοποιώντας πραγματικά στοιχεία, τόσο από τη ζωή του Άρθουρ Κόναν Ντόιλ, όσο και από πραγματικά γεγονότα της νεότερης εποχής.

 Η αφήγηση δεν περιορίζεται στην Αγγλία του 19ου αιώνα ούτε και στη ζωή του Άρθουρ Κόναν Ντόιλ. Η δράση εξελίσσεται παράλληλα στο Λονδίνο του τέλους της βικτοριανής εποχής και στη Νέα Υόρκη του σήμερα, με δυο διαφορετικές ιστορίες να εναλλάσσονται από κεφάλαιο σε κεφάλαιο και από το παρελθόν στο παρόν.

 Ο Γκράχαμ Μουρ επιχείρησε να δημιουργήσει ένα σύνθετο ανάγνωσμα αναμειγνύοντας το πνεύμα των αστυνομικών ιστοριών του Σερ Άρθουρ Κόναν Ντόιλ, τη στοχαστική ματιά του στον κόσμο της συγγραφής και της λογοτεχνίας με το ακόμα πιο περίπλοκο και αξεδιάλυτο μυστήριο της πραγματικότητας.

ΠΗΓΗ: https://thalesandfriends.org/el/

Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας

Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού ανακοίνωσε τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2019 (για τις εκδόσεις 2018).

Τα Βραβεία απονέμονται στους: Μάρω Δούκα (Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων), Γιώργο Παπαδάκη, Δημήτρη Κανελλόπουλο, Δήμητρα Κολλιάκου, Χάρη Βλαβιανό, Βαγγέλη Χατζηβασιλείου, Μαρία Καραγιάννη, Μ.Ζ. Κοπιδάκη και Νίκο Χρυσό. 
Τιμητική διάκριση απονέμεται στα περιοδικά Νησίδες και Συριανά Γράμματα…

Ειδικότερα, τα Βραβεία έχουν ως ακολούθως:
Α. Το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων για το έτος 2019 απονέμεται στη Μάρω Δούκα για τη συνολική της προσφορά στα Γράμματα.

Β. Το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2019  απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Γιώργο Παπαδάκη για το έργο του «Ο ταχυδρόμος», εκδόσεις Βιβλιοπωλείον της Εστίας.
Γ. Το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος - Νουβέλας 2019  απονέμεται κατά πλειοψηφία εξ ημισείας στον Δημήτρη Κανελλόπουλο για το έργο του «Ο θάνατος του αστρίτη και άλλες ιστορίες», εκδόσεις Κίχλη, και στη Δήμητρα Κολλιάκου για το έργο της «Αλφαβητάρι εντόμων», εκδόσεις Πατάκη.
Δ. Το Κρατικό Βραβείο Ποίησης 2019  απονέμεται κατά πλειοψηφία στον Χάρη Βλαβιανό για το έργο του «Αυτοπροσωπογραφία του λευκού», εκδόσεις Πατάκη 

«Αργά τη νύχτα»

Μάνος Ελευθερίου

Ένα ανέκδοτο προφητικό κείμενο

(Χρήστος Ασημακόπουλος για το ogdoo.gr)

 (Ο Μάνος Ελευθερίου αποχώρησε από τη ζωή σχεδόν δύο χρόνια πριν. Αποχώρησε το σώμα του, γιατί η πνευματική του οντότητα είναι παρούσα. Την αντιλαμβανόμαστε σαν την αχλή του πρωινού, γύρω μας, μέσα μας. Αλαφροπάτητη κατοικεί στα χείλη και τα μάτια μας, υπομειδιά με τον δικό του παιγνιώδη τρόπο.
Ο Λόγος ανήκει στον ίδιο, σας παραθέτω ένα ανέκδοτο κείμενό του με τίτλο «Αργά τη νύχτα»
Είναι αξιοζήλευτη η διαύγεια και η μαεστρία που δομεί τη σκέψη του. Λιθαράκι, λιθαράκι δημιουργεί με υπομονή ένα ψηφιδωτό που απεικονίζει με σπαράγματα από τις εικόνες του παρόντος έναν μελλοντικό άχρονο κόσμο.)
 "Αργά τη νύχτα όταν τελειώσουν οι νοσοκόμες τη βάρδια τουςκαι περιμένουν εκείνες που θα πάρουν τη θέση τους. 

Μια θάλασσα που τη λένε «Δελώνη»

Γράφει η Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου 

Ο Αντώνης Δελώνης (1935- Μάιος 2019) γεννήθηκε στην Αθήνα, υπηρέτησε στη Δημόσια Εκπαίδευση. Έγραψε μυθιστορήματα και θεατρικά έργα για παιδιά και νέους. Κείμενά του έχουν περιληφθεί σε πολλές Ανθολογίες και έχουν μεταφρασθεί στα γαλλικά, αγγλικά, ρωσικά. Ο Αντώνης Δελώνης υπήρξε συγγραφέας -κυρίως- για εφήβους και νέους. Με ζωντανή γλώσσα, χιούμορ, με γνώση της ψυχολογίας τους και των λογής προβλημάτων που αντιμετωπίζουν (στο σχολείο, στο σπίτι, στην κοινωνία) "χτίζει" μυθιστορήματα που έχουν συναρπαστικό ενδιαφέρον, ευαισθησία, αισιοδοξία για το μέλλον και πίστη στον έρωτα και τη φιλία.
Έχει λάβει αρκετά πρώτα βραβεία για μυθιστόρημα, ποίηση και θέατρο. Το 2008 του απονεμήθηκε το Κρατικό Βραβείο για το παιδικό μυθιστόρημα «Αγαπώ μια γάτα! Εντάξει;»

« Ο Αντώνης Δελώνης, φίλος εδώ και τριάντα χρόνια, πάντα μου θύμιζε κι εξακολουθεί να μου θυμίζει τη θάλασσα, όσο περίεργο κι αν ακούγεται κάτι τέτοιο… 
 Καταρχάς πρέπει να δηλώσω πως τη θάλασσα την αγαπώ πολύ. Κάθε τόσο, όλο και σε κάποιο σημείο του πλανήτη «φουρτουνιάζει» άξαφνα. Κι ύστερα γαληνεύει εκεί που δεν το περιμένεις, η αντάρα περνάει… ΄Ετσι συμβαίνει και με το φίλο μου τον Δελώνη. Κατά καιρούς θυμώνει ξαφνικά με κάποιον ή με κάποιους. ΄Υστερα, το ίδιο απρόβλεπτα, ο θυμός του εξατμίζεται το μπουρίνι φεύγει… 
 Στην αγκαλά της θάλασσας χωρούν πλήθος ζωντανοί οργανισμοί, από το πλαγκτόν ίσαμε ψάρια κάθε μεγέθους, θαλάσσια θηλαστικά μικρά και μεγάλα, οστρακοειδή πάσης φύσεως, κοράλλια και άλλα που αναπτύσσονται στο νερό. ΄Ετσι και στην «αγκαλιά» του Δελώνη χωρούν λογής γνωστοί ή και άγνωστοι, συγγενείς μακρινοί και κοντινοί, φίλοι στενοί, φίλοι απλοί, αλλά κυρίως παιδιά, που, όντας δάσκαλος πραγματικός και συνειδητός, τ’ αγάπησε βαθιά και τους αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του. 

Η αγωνία ενός μικρού αγγέλου

Του Πάουλο Κοέλιο (Paulo Coelho)* 

Μια φορά και ένα καιρό ένα παιδί ήταν έτοιμο να γεννηθεί. Την προηγούμενη ημέρα ρώτησε το Θεό: «Μου λένε ότι θα με στείλεις αύριο στη γη. Φοβάμαι. Πώς θα μπορέσω να ζήσω εκεί; Είμαι μικρός και αβοήθητος». Και ο Θεός του απάντησε: «Μην ανησυχείς. Έχω φροντίσει για σένα. Μεταξύ πολλών Αγγέλων διάλεξα έναν και για σένα. Θα σε περιμένει στη γη και θα σε φροντίζει». 

Το παιδί επέμενε.  

«Ναι, αλλά εδώ στον παράδεισο δεν κάνω τίποτα άλλο από το να τραγουδάω και να γελάω κάθε μέρα! Μόνο αυτά χρειάζομαι για να είμαι ευτυχισμένος! Θα νοιώθω τόση ευτυχία στη γη;» 

Τότε ο Θεός του είπε: 

«Ο Άγγελος που έχω διαλέξει για σένα, ο Άγγελός σου, θα σου τραγουδάει όλη την ημέρα. Θα αισθάνεσαι την αγάπη του κι έτσι θα είσαι ευτυχισμένος».