Στα νησιά της Παναγίας

(Μαστροπαύλος Νίκος Γ.)

«Η Παναγιά το πέλαγο κρατούσε στην ποδιά της...». Η Παναγία δεν έχει μόνο το δικό Της Περιβόλι, τη Χερσόνησο του Αθω, αλλά και το δικό Της πέλαγος: το Αιγαίο. Οι νησιώτες αισθάνονται τόσο οικεία τη μητέρα του Χριστού ώστε μόνο σ' Εκείνη έχουν δώσει τα δικά τους, ξεχωριστά προσωνύμια: Παναγιά της Αμμου, Παναγιά του Βουνού, Θαλασσινή, Μυρτιδιώτισσα, Καλαμιώτισσα, Κατευοδώτρα, Γοργόνα, Θαλασσίτρα, Γουρλομάτα, ακόμη και Θεοτοκάκι.
 Εκατοντάδες περίλαμπρες εκκλησίες, μοναστήρια και ταπεινά ξωκλήσια είναι αφιερωμένα στη χάρη Της, τα περισσότερα από τα οποία γιορτάζουν τον Δεκαπενταύγουστο, μετατρέποντας το Αιγαίο σε ένα απέραντο πανηγύρι. Οπου κι αν βρίσκεστε, κάποιο πανηγύρι θα γίνεται κοντά σας, στο ίδιο πνεύμα, αλλά τελείως διαφορετικό από αυτό που οργανώνεται στο απέναντι νησί.
Ας κάνουμε λοιπόν ένα μικρό οδοιπορικό στα νησιά και στις εκκλησίες που γιορτάζουν:
Στην Τήνο, η Μεγαλόχαρη αποτελεί πανελλήνιο προσκύνημα.
Στην Πάρο, η Εκατονταπυλιανή, ένα από τα σπουδαιότερα βυζαντινά μνημεία της Ελλάδας, έχει ήδη συμπληρώσει 17 αιώνες ζωής.

Μνήμη Αντώνη Σαμαράκη

 (ΠΑΝΟΣ ΤΡΙΓΑΖΗΣ-enet)*

 

Στις 8 Αυγούστου 2003, ανάμεσα στις επετείους των ολοκαυτωμάτων της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι, έφυγε από τη ζωή ο μεγάλος συγγραφέας Αντώνης Σαμαράκης, που δεν έπαψε ούτε στιγμή να αγωνίζεται για την ειρήνη, την κοινωνική δικαιοσύνη και τη διεθνή αλληλεγγύη.

Συμμετείχε και σε αντίστοιχες κινήσεις, όπου είχα την τύχη να τον συναντήσω πολλές φορές και να τον γνωρίσω προσωπικά.
Παγκοίνως γνωστή ήταν η ιδιαίτερη ευαισθησία του Σαμαράκη για τα παιδιά και τα δικαιώματά τους, που είχε και επισήμως αναγνωριστεί με την ανακήρυξή του σε «Πρεσβευτή Καλής Θέλησης» της UNICEF.

Υπήρξε ασυμβίβαστος στην αντίθεσή του στα πυρηνικά. Η στάση του απέναντι στο ολοκαύτωμα της Χιροσίμα αποτυπώνεται ανάγλυφα στο ακόλουθο απόσπασμα από ομιλία του στους Δελφούς, στις 2/2/1986, για την έναρξη του «Διεθνούς Έτους Ειρήνης»:
«Η εποχή μας, η ζωή μας ολόκληρη -είχε πει τότε- είναι εμποτισμένη με Χιροσίμα. Καταυγάζονται από την εφιαλτική, θανατερή λάμψη της έκρηξης της 6ης Αυγούστου 1945. Δεν είναι μια κάποια χρονολογία. Αρχισε τότε μια νέα εξυπαρχής χρονολόγηση της πορείας της ανθρωπότητας. Τόσο σημαδιακή είναι η 6η Αυγούστου 1945, ώστε το από αιώνες καθιερωμένο μ.Χ. = μετά Χριστόν να το νιώθουμε τώρα να σημαίνει "μετά Χιροσίμα" και το π.Χ. = προ Χριστού να σημαίνει "προ Χιροσίμα"».
Στην εκπνοή του 1999 όταν του ζητήθηκε ένα σχόλιο για τον 20ό αιώνα που έφευγε είχε δηλώσει: «Ό,τι καλό συνέβη στην ανθρωπότητα προέκυψε από ανθρώπους που έκαναν φασαρία», εννοώντας τους ανθρώπους που δεν σιώπησαν και δεν συμβιβάστηκαν σε χαλεπούς καιρούς, που αμφισβήτησαν τα «κακώς κείμενα», κινητοποιήθηκαν και εξεγέρθηκαν για έναν καλύτερο κόσμο.

Η καλύτερη τιμή στη μνήμη του είναι να υποσχεθούμε ότι θα συνεχίσουμε να κάνουμε φασαρία.

*Ο Πάνος Τριγάζης είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Ειρήνη και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα 

«Μίλησε, μνήμη»

(Ζητήσαμε από πεζογράφους, ποιητές, μεταφραστές και επιμελητές να μας στείλουν μια καλοκαιρινή φωτογραφία από το προσωπικό τους αρχείο και να την πλαισιώσουν με μια ανάμνηση. Σήμερα, ο Κώστας Ακρίβος - https://bookpress.gr/)

ΕΝΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΑΠΟ ΕΚΕΙ ΨΗΛΑ 

«Είμαστε και οι δύο πέντε χρονών. Έχετε έρθει για καλοκαίρι στην Αθήνα με τη μαμά σου απ΄ τον Βόλο. Μένουμε στα Τουρκοβούνια. Ο μπαμπάς δουλεύει στο ζαχαροπλαστείο Ρωσσικόν. Αυτές τις μέρες πήρε άδεια γιατί θέλει να σας δείξει τα αξιοθέατα. Πήγαμε στο Σούνιο, στον Λυκαβηττό, στο Ζάππειο, στην Κηφισιά, στο Σύνταγμα, σήμερα στην Ακρόπολη. Τα βράδια γυρίζουμε με το Ντεσεβό του μπαμπά στα λούνα παρκ. Σου αρέσουν τα συγκρουόμενα, εμένα οι κούνιες. Πηγαίνουμε και σε κέντρα που παίζουν μουσική. Σε έμαθα να χορεύεις τουίστ και όλοι οι άλλοι γελάνε μαζί μας με τις φιγούρες που κάνουμε. 

Ένα βράδυ πήγαμε στις Τζιτζιφιές, εκεί που τραγουδάει ένας μεγάλος τραγουδιστής που τον λένε Μπιθικώτση. Χτες το βράδυ ήρθες κρυφά στο κρεβάτι μου και είπες πως όλα αυτά τα βλέπεις για πρώτη φορά στη ζωή σου και σου αρέσουν πάρα πολύ. Ναι, όμως εσύ έχεις μπει σε καράβι και σε τρένο που εγώ ακόμα δεν έχω μπει. Με τη μαμά σου ταξιδέψατε με το πλοίο ΚΥΚΝΟΣ μέχρι τη Χαλκίδα και από εκεί ως την Αθήνα με το τρένο. Του χρόνου που θα έρθουμε εμείς στον Βόλο, θα πηγαίνουμε κάθε μέρα για μπάνιο στη θάλασσα και θα κάνουμε εκδρομές στο όμορφο βουνό που έχετε. Ωραία δεν είναι εδώ στην Ακρόπολη; Η μαμά σου ήξερε όλη την ιστορία για τα αρχαία και μας την είπε. Εμείς δεν φοράμε γυαλιά για τον ήλιο, οι μεγάλοι φοράνε. 
Χτες το Σάββατο πήγαμε στον Κατράντζο και σου αγόρασαν καινούργια παπούτσια, επειδή δεν σου αρέσει να φοράς τα πλαστικά σαντάλια. Εδώ δείχνεις πως θέλεις να γελάσεις, αλλά δεν σε αφήνει ο θυμός, επειδή το πρωί σε έβαλαν να πιεις με το ζόρι το γάλα που εσύ το σιχαίνεσαι. Πολλές φορές πεισμώνεις και θέλεις πάντα να γίνεται το δικό σου. Εγώ γελάω μαζί σου, αλλά εσύ μου κάνεις όλα τα χατίρια. Έχεις φέρει μαζί σου το άλμπουμ της ΜΕΛΟ, γιατί λες ότι ψάχνεις να βρεις τη σημαία από μια χώρα της Αφρικής που σου λείπει και εδώ στην πρωτεύουσα μπορεί να ΄σαι τυχερός και να τη βρεις. 
Μερικές φορές ο μπαμπάς μου και η μαμά σου κουβεντιάζουν για κάτι που το λένε «τα πολιτικά» και μιλάνε ψιθυριστά λες και δεν θέλουν να τους ακούσει κανένας άλλος. 
Εγώ όταν θα μεγάλωνα, ήθελα να γίνω γιατρός στα μικρά παιδιά. Όμως δεν πρόλαβα, «έφυγα» λίγες μέρες, αφού είχα κλείσει τα δεκαοχτώ. Οι μεγάλοι «έφυγαν» πολύ αργότερα, όταν μεγάλωσαν κι άλλο. 
Όμως θέλω να ξέρεις πως αυτό ήταν το καλύτερο καλοκαίρι της ζωής μου και εσύ ο πιο αγαπημένος ξάδερφος που είχα...»

ΠΗΓΗ: https://bookpress.gr/

Η Νόσος του Μικρού Θεού

Ευτυχία Γιαννάκη, εκδ. Ίκαρος 

Πάρος, Κυκλάδες, Αθήνα, Ζυρίχη. Καλοκαίρι 2018...

Μια γυναίκα εντοπίζεται νεκρή στο σκάφος της στο νότιο άκρο της Πάρου. Ο Αστυνόμος Χάρης Κόκκινος θα εμπλακεί σε μια υπόθεση που θα τον αναγκάσει να βουτήξει στη μικρή κοινωνία του νησιού, στο σκοτεινό παρελθόν της, σε παράξενα σουβενίρ και σε κυκλώματα αρχαιοκαπηλίας, σε οικογένειες που αποτελούν το τέλειο εγκληματολογικό εργαστήριο και τελικά στον δικό του βυθό, εκεί που το φως μπλέκεται με το σκοτάδι...

H νόσος του μικρού θεού, το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα της Ευτυχίας Γιαννάκη, σηματοδοτεί την επιστροφή της στο σκοτεινό και εύπλαστο σύμπαν του Αστυνόμου Χάρη Κόκκινου με το πρώτο μέρος μιας νέας σειράς αστυνομικών μυθιστορημάτων και τον γενικό τίτλο «Η Τριλογία του βυθού». 

«Είναι ένας μικρός θεός. Ξέρεις ποιον λένε μικρό θεό;» 
«Δεν έχω ιδέα». 
«Δεν χρειάζεται πολλή φαντασία». 
«Δεν σκαμπάζω απ’ αυτά. Το μυαλό μου είναι φτιαγμένο μόνο για νούμερα». 
«Είναι το κεφάλι ενός Έρωτα. Μικρός θεός λέγεται ο Έρωτας».

«Η θάλασσα μες στα χέρια μας»

(Αποσπάσματα από το βιβλίο του Αλμπέρ Καμύ 
 «Το καλοκαίρι» Εκδόσεις Πατάκη)

 "Μεγάλωσα στη θάλασσα και η φτώχεια ήταν για μένα χλιδή, ύστερα έχασα τη θάλασσα κι όλη η πολυτέλεια τότε μου φάνηκε γκριζωπή, η μιζέρια αβάσταχτη. Από τότε περιμένω. ¨
Περιμένω τα πλοία του γυρισμού, το σπίτι των νερών, τη διάφανη μέρα. Κάνω υπομονή, βάζω τα δυνατά μου να είμαι ευγενικός. Με βλέπουν να περνώ απ’ όμορφους δρόμους όλο σοφία, θαυμάζω τα τοπία, χειροκροτώ όπως όλος ο κόσμος, δίνω το χέρι, κάποιος άλλος μιλά με τη φωνή μου. Με επαινούν, ονειρεύομαι λίγο, με προσβάλλουν, μόλις που αντιδρώ. 
 Ύστερα ξεχνώ και χαμογελώ σ’ εκείνον που με προσβάλλει ή χαιρετώ με υπερβολική ευγένεια τον άλλο που αγαπώ. Τι να κάνω όταν δε θυμάμαι παρά μονάχα μια εικόνα; Με προστάζουν τέλος να τους πω ποιος είμαι. «Ακόμα τίποτα, ακόμα τίποτα…» […] 
[…] Τα μεσάνυχτα μόνος στην ακροθαλασσιά. Θα περιμένω κι άλλο και ύστερα θα φύγω. Ακόμα κι ο ουρανός στέκει ακίνητος μ’ όλα τα αστέρια του, όπως εκείνα τα υπερωκεάνια γεμάτα φώτα που, τούτη την ίδια ώρα, φωτίζουν σ’ ολόκληρο τον κόσμο τα σκοτεινά νερά των λιμανιών. 
 Ο χώρος και η σιωπή σμίγουν και γίνονται βάρος στην καρδιά. Μια ξαφνική αγάπη, ένα μεγάλο έργο, μια αποφασιστική πράξη, μια σκέψη που μεταμορφώνει προκαλούν σε ορισμένες στιγμές την ίδια ανυπόφορη αγωνία, ανάμεικτη μ’ ακαταμάχητα θέλγητρα. 
 Γλυκιά υπαρξιακή αγωνία, εξαίσιο άγγιγμα ενός κινδύνου που δεν ξέρουμε τ’ όνομά του, το ότι ζω σημαίνει άραγε πως τρέχω προς το χαμό μου; Ας τρέξουμε πάλι χωρίς ανάπαυλα προς το χαμό μας. Είχα πάντα την αίσθηση πως ζούσα στο πέλαγος, σε κίνδυνο, στην καρδιά μιας μεγαλόπρεπης ευτυχίας." 

 Πηγή : https://www.andro.gr/

Γιάννης Καλπούζος

«Δάσκαλοί μου υπήρξαν οι παραμυθάδες του χωριού μου»

 (Αποσπάσματα από τη συνέντευξη 
του Γιάννη Καλπούζου στην Στεφανία Τζακώστα 
για το https://bookpress.gr/ με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «ἐρᾶν-Βυζαντινά αμαρτήματα»- εκδ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ) 

 Μιλώ στα βιβλία μου για όσα με απασχολούν. Ωστόσο όχι με προδιαγεγραμμένο σχέδιο στο ακέραιο. Προϋπάρχει το αρχικό και κεντρικό θέμα, όμως ως αντικείμενο μελέτης και ζύμωσης με όσα θα προκύψουν στην πορεία. Στη συνέχεια αναπτύσσονται κι άλλα ζητήματα και σε όλα οι ήρωες ενεργούν τρόπον τινά αυτόβουλα, δεν είναι οι μαριονέτες μου που τους καθοδηγώ. Ξανοίγεται μπροστά μου ένα πεδίο μάχης ιδεών, αντικρουόμενων, διαφορετικών, συγγενικών ή σε πλήρη αντίθεση με τη δική μου κοσμοθεωρία. Κάθε ήρωας και ένας άλλος νους, κόσμος και χαρακτήρας. 
Μέσα από μάχες, αντιπαλότητες, συγκρούσεις και ώσμωση προχωρά το κείμενο και το ξεδίπλωμα των απόψεων όλων, μέσα στις οποίες εμφιλοχωρούν και οι δικές μου ωστόσο όχι πάντα από έναν ήρωα κι όχι με σαφή τρόπο. Περιπλέκονται στα λόγια πολλών, αλλοιώνονται εν μέρει, φαίνεται και να αποκαθηλώνονται ενίοτε. Βεβαίως οι γνώσεις είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από τις απόψεις. Οι γνώσεις έρχονται να συνδράμουν στο κτίσιμο των χαρακτήρων των ηρώων και των απόψεών τους...
 Ήθελα να μιλήσω για το Βυζάντιο, το μυθώδες, ερωτικό, θρήσκο και θρησκόληπτο, αμφιλεγόμενο, αμαρτωλό και άγνωστο στους πολλούς… Κι αυτό σε συνάρτηση με το ενδιαφέρον μου για τον ελληνισμό και τη συνέχειά του. Όσον αφορά την Κωνσταντινούπολη ήταν η πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας και δεν μπορούσε να λείψει, όλα συνέβαιναν εκεί. Η Αθήνα ως σύμβολο της αρχαίας δόξας αλλά και για τη στάση που κράτησε ο Ελλαδικός χώρος στο ζήτημα της Εικονομαχίας είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να την εντάξω... 

Στη μνήμη του πατέρα μου

Ποίημα της «Μελισσάνθης»

Όταν κοιτάζω τα παιδάκια κάθε μέρα 
στους δρόμους, το πρωί, με του σχολείου την τσάντα 
φτωχοντυμένη μια μικρούλα βλέπω πάντα, 
με την παλιά της σάκα, δίπλα στον πατέρα. 

Απ’ το χεράκι με στοργή τηνε κρατάει – 
τόσο κ’ οι δυο είναι ευτυχισμένοι, καθώς πάνε… 
Με πόση αθώα σοβαρότητα μιλάνε! 
Το κοριτσάκι ολοένα τον ρωτάει, 

και κείνος, σοβαρά, της λέει, της διηγάται… 
(Πόσο σοφός ειν’ ο πατέρας! Πόσα ξέρει! 
Πόσην ασφάλεια νιώθει στο μεγάλο χέρι! 
Τίποτε, αν το κρατεί, στον κόσμο δε φοβάται!..) 

Ξάφνου, του λέει εκείνο: « Σαν θα μεγαλώσω…» 
«Τότε εγώ πια ένας φτωχός γεράκος θα ‘μαι… 
Δε θα μπορώ στα χέρια μου να σε σηκώσω, 
και θα μου λες: ακούμπα πάνω μου να πάμε… 

Σαν θα ‘ρχονται για να σε παίρνουν έξω οι ξένοι, 
μόνος στη σκοτεινή γωνίτσα μου θα μένω…» 
«Εγώ στην άμαξά μου πάντα θα σε παίρνω!» 
λέει, έτοιμη η μικρή να κλάψει, κ’ επιμένει… 

Νιώθει μια τέτοια ανυπομονησία, σκάει, 
θέλει μεγάλη, τώρα, γρήγορα να γίνει, 
αν είναι δυνατόν την ώρα αμέσως κείνη, 
για να του δείξει πόσο θα τον αγαπάει!.. 

Κι όπως θερμά τον σφίγγει το λιγνό χεράκι 
ο κουρασμένος νιώθει τόση εμπιστοσύνη!.. 
(Έγινε εκείνος τώρα το μικρό παιδάκι, 
και ο προστατευτικός πατέρας είναι εκείνη…) 

Μελισσάνθη (Ήβη Κούγια-Δασκαλάκη) 
(«Ανθολογία της Νεοελληνικής Γραμματείας»,
του Ρένου Ηρακλή Αποστολίδη,
εκδ. «Τα νέα Ελληνικά» 2005)

ΠΗΓΗ: https://www.postmodern.gr/